خەمۆكی؛ ناوە دیارەكەی ناو نەخۆشیە دەروونییەكان

خەمۆكی نەخۆشیەكی دەروونی بەربڵاوە

ژیان: پەیام حازم

نەخۆشی خەمۆكی ناوێكی دیاری ناو نەخۆشییە دەرونییەكانە، كەسێكی توش بوو دەڵێت، دەكرێت لەبری چارەسەر بەدەرمان رێگای دیكە بەكاربێت بۆ چارەسەر، چونكە زۆر كات توشی خوگرتن دەبین بە دەرمانەكانەوە، پزیشكێكی دەروونیش ئاماژە بەوەدەكات، كاریگەریەكی زۆر دەكاتە سەر ژیانی كەسەكەو كێشەو گرفت بۆ خۆیی‌و خێزان‌و كۆمەڵگەكەی دروست دەكات.

توێژینەوە زانستییەكان دەری دەخەن لە جیهاندا نزیكەی ١٢٠ ملیۆن كەس توشی نەخۆشی خەمۆكی بوون، هەردوو رەگەز توشی ئەم نەخۆشیە دەبێت، بەڵام ژنان بە رادەیەكی زۆرتر لە پیاون ئەگەری توش بوونیان هەیە. خەمۆكی ژنان زیاتر لە تەمەنی هەرزەكاری‌و سوڕی مانگانەدا سەرهەڵدەدات، ئەمەش پەیوەندی بە بەرزو نزمی چەند هۆڕمۆنێكەوە هەیە.

(س،ج) یەكێكە لەو كەسانەی توشی نەخۆشی خەمۆكی بووە بۆ ژیان دەڵێت "چەند ئەزمونێكی ناخۆشی ژیانم بەڕێكرد، بەسەر چەندین ئاستەنگ‌و گرفتدا زاڵبووم، بەڵام زاڵبوونەكە مانای ئەوە نییە خەمم لێ نەخواردبێت، وردە وردە هەستم بەخۆم دەكرد هێزی پەیوەندییە كۆمەڵایەتییەكانم نەماوەو حەز بە تێكەڵ بوون‌و چونە دەرەوە ناكەم، لە كاتێكدا پێشتر زۆر كەسێكی كۆمەڵایەتی بووم ئاسای وەرمگرت‌و زۆر بۆم گرنگ نەبوو".

ژیانی (س) وای لێهات رۆژ بەڕۆژ زیاتر گۆشەگیرو خەمبار ببێت، هەستی دەكرد جگە لەخۆی هیچ كەسێكی تر خەمبارو خاوەن گرفت نییە، هەمیشە خراپ بیری دەكردەوە لە روداوەكان‌و بیركردنەوەی خراپ لەسەر پرسەكان.

(س) بڕیار دەدات سەردانی پزیشك بكات لەم رووەوە ووتی "كاتێك باسی خۆم بۆ نزیكترین هاوڕێم كرد رێنمای كردم‌و بە هیوای ئەوەی باشتربم واز لە بیرۆكەی خراپ بێنم، بەڵام سودی نەبوو، دواتر هاوڕێكەم پێی وتم سەردانی پزیشكی دەروونی بكەم من رەتم كردوە، چونكە ئەو بیرۆكە هەڵە چوبووە مێشكم نابێت سەردانی پزیشكی دەروونی بكەم خۆ من شێت نیم، بێگومان ئەمەش یەكێكە لە هەڵەكانی كۆمەڵگەی ئێمە پێمان شەرمە سەردانی پزیشكی دەروونی بكەین، بەڵام دوای هەوڵی ‌هاوڕێكەم سەردانی پزیشكم كرد دوای ماوەیەك لە بەكارهێنانی دەرمان باشتر بووم".

ئەم نەخۆشە باسی لەوەشكرد،  زۆر كات قسەیەك كاریگەریەكی زیاتری هەیە لە دەرمان، بۆیە هیوادارم پزیشكان جگە لە دەرمان، راهێنانی سروشتیش بەكاربهێنن.

سامان شەریف، پسپۆڕی نەخۆشییە دەرونییەكان باس لە خەمۆكی دەكات وەك یەكێك لە نەخۆشە بەربڵاوەكان دەڵیت "خەمۆكی نەخۆشیەكی دەروونی بەربڵاوە، لە هەردوو رەگەزداو لە هەموو تەمەنێكدا رودەدات، هۆكارەكانی توش بوون بەم نەخۆشییە زۆرو جۆراو جۆرن، لەوانە بۆماوەیی، گرفتی كۆمەڵایەتی، گرفتی خێزانی، ئابووری، تێپەڕبوون بە ژیانێكی سەخت، ئەمانە هەموویان بەیەكەوە دەبنە هۆكار بۆ سەرهەڵدانی نەخۆشی خەمۆكی".

باسی لەوەشكرد، تێكچونی میزاجی كەسەكەیە واتە كەسەكە توشی دڵ تووندی‌و بێزاریەكی بەردەوام دەبێت، لەگەڵ ئەمەشدا خواردن‌و خەویشی تێكدەچێت، نیشانەیەكی دیكە بیركردنەوەی ئەوكەسە لاواز دەبێت‌و زۆر كات بیر لە خۆكوشتن دەكاتەوە. بەدەر لەم نیشانانە كەسی توش بوو بە خەمۆكی لە گۆمەڵگە دادەبڕێت‌و توشی گۆشەگیری دەبێت لە هەموو رەوەكانەوە خۆی پشتگوێ دەخات‌و كاریگەری سلبیشی دەبێت لەسەر كارو بیركردنەوەو پەیوەندیە كۆمەڵایەتیەكان.

سامان شەریف ئاماژەی بەوەشكرد، ئەم نەخۆشییە ناوێكی دیارو نەخۆشیەكی دیارە لە ناو دەروونزانیدا، چونكە بەربڵاوەو كاریگەریەكی زۆر دەكاتە سەر ژیانی كەسەكەو كێشەو گرفت بۆ خۆیی‌و خێزان‌و كۆمەڵگەكەی دروست دەكات، ئەم نەخۆشییە زیاتر لە تەمەنی گەنج‌و ناوەڕاستدا رەودەدات، بەڵام دەشكرێت لە هەموو تەمەنێكدا رووبدات. مرۆڤ بۆ خۆ پاراستن لەم نەخۆشییە دەبێت لە كاتی كێشەو گرفتدا پرس‌و راوێژ بەكەسانی شارەزا بكات.

ئەو پسپۆڕە باس لە چارەسەری نەخۆشیەكە دەكات‌و بە پێویستی دەزانێت، هەندێكجار تەنها بە رێنمای‌و گفتوگۆ چارەسەر دەبێت، زۆر جاریش بەدەرمان‌و هەندێ كاتیش بەبەكا‌رهێنانی چارەسەری كارەبای دەبێت.