شێواز‌و رێگاكانی نەشتەرگەری جوانكاری روخسار

چرا عەبدولرەحمان، پسپۆڕی نەشتەرگەری‌و جوانكاری سوتاوی باس لەشێوازو ڕێگاكانی نەشتەرگەری جوانكاری ڕوخسار دەكات

ژیان: شەیما حوسێن

نەشتەرگەری جوانكاری روخسار یەكێكە لەباوترین پرۆسە پزیشكیەكانی سەردەم‌و لەناو كۆمەڵگەی خۆشماندا روو لەزیادبونە، لەدیدارێكدا بۆ تەندروستی پێشمەرگە دكتۆرە چرا عەبدولرەحمان پسپۆڕی نەشتەرگەری‌و جوانكاری سوتاوی باس لەشێوازو ڕێگاكانی نەشتەرگەری جوانكاری ڕوخسار دەكات.

ژیان: نەشتەرگەری جوانكاری چییە؟

چرا عەبدولرەحمان: بریتی یە لەو نەشتەرگەرییانەی كەبۆ جوانكردن یان رێككردنەوەی بەشەكانی لەش بەكاردەهێنرێت لەدوای هەر روداوێك كەڕوی دابێت.

ژیان: دكتۆرە ئەوشوێنانەی لەڕوخساردا نەشتەرگەری جوانكارییان بۆ دەكرێت كامانەن؟

چرا عەبدولرەحمان: ئەو نەشتەرگەریانەی كەبۆ ڕوخسار دەكرێت وەك نەشتەرگەری جوانكاری لوت یان رێكردنەوەی لوت، نەشتەرگەری جوانكاری پێڵوی چاو‌و گوێ، هەروەها نەشتەرگەری جوانكاری ئێسكی دەم‌و چاومان هەیە ئەوانەی كەئێسكی چەناگەیان گەورەیە یان ئیسكی ناوچەوانیان، نەشتەرگەری ترمان هەیە وەك ڕاكێشانی پێستی دەم‌و چاو، بەرزكردنەوەی برۆ‌و چاندنی چەوری‌و زۆر نەشتەرگەری جوانكاری تریش.

ژیان: نەشتەرگەری جوانكاری لوت چیە لەچ تەمەنێكدا گونجاوە بكرێت؟

چرا عەبدولرەحمان: دوو جۆر نەشتەرگەری جوانكاری لوت هەیە، نەشتەرگەری جوانكاری لوت هەیە تەنها بۆ بچوك كردنەوە‌و رێككردنەوەی قەبارەی لوتە، ئەم جۆرە بۆ ئەو كەسانە دەكرێت كەسەری لوتیان قەبارەكەی گەورەیە یان ئەو كەسانەی ئێسكی لوتیان بەرزە، جۆری دووەمیان بۆ جوانكاری‌و رێكردنەوەی لوتە بۆ ئەو كەسانەی كەبەهۆی روداوێكەوە لوتیان توشی شكاوی یان ناڕێكی بوە یاخود كێشەی هەناسەدانیان هەیە، بەهۆی ئەوەی ئەو كەسە ناڕێكی یەك لەكۆڵەكەی لوتی دا هەیە كەناهێڵێت بەئاسانی هەواگۆڕكێ لەكونە لوتەكانەوە بكرێت، ئەمەش گرفت بۆ نەخۆشەكە دروست دەكات كەپێویست دەكات نەشتەرگەری بۆ بكرێت بۆ ڕێكردنەوە، هەروەها بۆ جوانكاریش، بەڵام نەشتەرگەری جوانكاری لوت ناتوانرێت لەهەمو تەمەنێك دا ئەنجام بدرێت.

پەستانی خوێن‌و شەكرە رێگرن لە نەشتەرگەری جوانكاری

ژیان: ئایا هیچ نەخۆشیەكی تر هەیە ڕێگر بێت لەوەی كەسەكە نەشتەرگەری جوانكاری لوتی بۆ ئەنجام نەدرێت؟

 چرا عەبدولرەحمان: بەڵێ ، بۆ نمونە كەسێك نەخۆشی پەستانی خوێن‌و شەكرە یان نەخۆشیەكانی دڵ یانیش حەساسیەت‌و ڕەبۆی هەبێت، كەدكتۆری سركەر ناتوانێت بەنجی پێ بدات، لەم حاڵەتانەدا دەكرێت نەشتەرگەریەكە دوابخرێت یان هەر ئەنجام نەدرێت، چونكە ژیانی كەسەكە گرنگترە زیاتر لەجوانكاریەكەی.

ژیان: بۆتۆكس‌و فیلەر چیە‌و لەجوانكاری ڕوخساردا بۆ چ شوێنێك بەكاردەهێنرێت؟

چرا عەبدولرەحمان: بۆتۆكس ماددەیەكی ژەهرە كەلەجۆرە بەكتریایەك وەردەگیرێت ئەم مادەیە جۆری زۆرە‌و ئەو جۆرەی ئێمە بەكاریدەهێنین لەجوانكاری ڕوخسادا بۆ لەكار خستنی ماسولكەكەیە، بۆ ئەوەی ماسولكەكە توشی شەلەل بكات، بەڵام بەشێوەیەكی كاتی بۆ ماوەی (4-7) مانگ ئەم ماددەیە كاری خۆی دەكات، ئەو ماسولكەیەی كەمەبەستمانە لەكاری دەخات بەشێوەیەكی كاتی پاشان ماسولكەكە وردە وردە دەكەوێتەوە كار، بۆتۆكس بۆ ماسولكەكانی ڕوخسار بەكاردەهێنرێت بۆ نەهێشتنی چرچی‌و خەتی روخسار وەك خەتی ناو چەوان‌و خەتی بەینی برۆكان یان خەتەكانی دەوری چاو، بۆنمونە ئەوكەسانەی كەزۆر لەبەر هەتاو كاردەكەن چاویان كز دەكەن بۆ ئەوەی هەتاوەكە كارنەكاتە سەرچاویان‌و تیشكەكە زۆر كاریگەری نەبێت لەسەر چاویان، ئەمەش وادەكات خەت لەتەنیشت گۆشەی چاویان دروست ببێت ئەمانە بۆتۆكسی بۆ دەكرێت، هەروەها بۆ زۆر شوێنی تریش بۆ ئەوەی ماسولكەمان لەكار بكەوێت‌و خەتەكان دیار نەمێنێت، پێستەكەی سەری ساف بێت‌و نەبێت بەخەتێك كەبەردەوام دیار بێت.

هەروەها فیلەر ماددەیەكە كەپڕكەرەوەیە‌و چاڵ پڕدەكاتەوە، ئەم ماددەیە لەجوانكاری ڕوخساردا بەكاردەهێنرێت بۆ بەرزكردنەوەی ڕومەت، ئەستوركردنی لێو هەروەها پڕكردنەوەی ئەو خەتانەی ناوچەوان‌و بەینی برۆ‌و دەوری چاو، ئەو مادەیەی كەلەئێستادا زۆر بەكاردێت ماددەی (هایریلۆنیك ئەسیدە) كەئەویش بەپێ ی خەستی یەكەی لە(3 بۆ 6 ) مانگ یان لەساڵیك بۆ ساڵ‌و نیو دەمێنێتەوە.

بۆتۆكس ماددەیەكی ژەهرە

ژیان: دكتۆرە لەئێستادا چەوری بەكاردەهێنرێت لەجوانكاری ڕوخساردا ئەم چەوریە چییەو لەچی وەردەگیرێت؟

 چرا عەبدولرەحمان: ئەو چەوریە هی لەشی كەسەكەخۆیەتی كەجوانكاریەكە ئەنجام دەدات، لەبەشیك لەبەشەكانی لەشی وەك ورگی یان ڕانی یان قۆڵی وەردەگیرێت، ئەم چەوریە پوختە دەكرێت‌و جارێكی تر زەرع دەكرێتەوە لەدەم‌و چاوی لەو شوێنەی كەخۆی حەزدەكات، بۆنمونە كەسێك حەزدەكات ڕومەتی بەرز بێتەوە یان رەشی‌و چاڵی ژێر چاوی نەمێنێت، هەروەها بەكار دەهێنرێت بۆ ئەستوركردنی لێو، بەڵام بەشێوەیەكی كەمتر لەماددەی فیلەر.

ژیان: ئایا راكێشانی پێست‌و توندكردنەوەی لەچ تەمەنیكدا پێویستە بكرێت؟

 چرا عەبدولرەحمان: ئەم جۆرە جوانكاریە لەتەمەنە منداڵەكاندا ناكرێت، زیاتر لەدوای تەمەنی (40 بۆ 45 ) ساڵی ئەم جوانكاریە بۆكەسەكان دەكرێت، لەحاڵەتێكدا كەپێستی دەم‌و چاو شل بۆتەوە‌و زیادەی پەیداكردوە‌و شۆڕبۆتەوە، جارێكی تر ئەو پێستە واپێویست دەكات توند بكرێتەوە‌و زیادەكەی ببڕدرێت.

ژیان: پلازما چیە‌و بۆچی بەكاردەهێنرێت لەجوانكاری ڕوخساردا؟

چرا عەبدولرەحمان: PRP Platelet Rich Plasma واتە ئەو پلازمایەی كەپڕە لەخەپلەی خوێن، لەم جۆرە جوانكاری یەدا چەند سیسیەك لەخوێنی ئەوكەسە (30 یان 50) سیسی وەردەگیرێت، خوێنەكەی پوختە دەكرێت‌و خڕۆكە سورەكان جیادەكرێتەوە لەپلازمای خوێن، جارێكی تر ئەوشلەی خوێنەی كەجیاكراوەتەوە خەست دەكرێتەوە، ئەوبەشەی كەخەستەو خەپلەی خوێنی زۆرە ئەو بەشە بەكاردەهێنرێت بۆ جوانكاری ڕوخسار بۆ پڕكردنەوەی قژ، بۆ پێستی سەر، هەروەها بۆ پێستی ڕوخسار بۆ نوێكردنەوەی خانەكان، ئەم خەپلەی خوێنانە هانی دروست بون‌و نوێبونەوەی خانەكان دەدات، لەبەر ئەوە دەتوانرێت بكرێتە ژێر پێستەوە بۆ پێستی ڕوخسار‌و مل‌و پێستی سەردەست بۆ نوێكردنەوەی خانەكان.

راكێشانی پێست‌و توندكردنەوەی لەدوای تەمەنی (40 بۆ 45 ) ساڵی ئەنجام دەدرێت

ژیان: دكتۆرە بەكارهێنانی تاڵی ئاڵتونی لەجوانكاری ڕوخساردا چیە؟

چرا عەبدولرەحمان: ئەمەش شێوازێكە لەشێوازەكانی بەرزكردنەوەی پێست، بەڵام بەبێ نەشتەرگەری‌و بێ ئەوەی پێستەكە ببڕدرێت، هەروەها پێویستی سركردنی گشتی نییە، ئەم جۆرە جوانكاریە دەتوانرێت لەكلینیك بكرێت پێویستی بەنەخۆشخانە نییە، ماوەكەی كەمترە بەپێی بەكارهێنانی تاڵەكانە لە( 2-5) ساڵ دەمێنێتەوە ، ئەم جۆرە جوانكاریە لەبەرزكردنەوەی ڕومەت، بەرزكردنەوەی مل، ژێر چەناگە، بۆ بەرزكردنەوەی برۆ بەكاردەهێنرێت.

ژیان: ڕوشانی پێست (تقشیر) چیە‌و سودی چییە؟

چرا عەبدولرەحمان: بریتییە لەلابردنی چینی سەرەوەی خانە مردوەكانی پێست، ئەم تقشیرە بەسێ جۆر دەكرێ، تقشیر دەكرێت بەماددەی كیمیایی، تقشیر دەكرێت بەمیكانیك واتە ڕوشان بەهۆی ئامێرێكەوە كەدەسوڕێتەوە‌و بەشێك لەو خانە مردوانەی سەرەوەی پێستەكە لادەبات، هەروەها تقشیر هەیە بەلەیزەر ئەمەش چینێكی سەرەوەی پێستەكە دەسوتێنێت‌و ئەو خانە مردوانەی سەرەوە لادەبات‌و خانە زیندووەكانی ژێرەوە چینێكی تازەی جوان دروست دەكات، سودی ئەمەش لابردنی خانە مردوەكانی سەر پێستە، هەروەها سودی هەیە بۆ چرچیە كەمەكانی پێست ئەوانەی كەهێشتا نەبوە بەخەتێكی قوڵ‌و گەورە، بۆ سافكردن‌و توندكردنەوەی پێست‌و نوێبونەوەی خانەكانی پێست.