بێستوون فایەق، بۆ ژیان: شانازیكردن بە31ئاب خیانەتەكەی ناخۆشتركردووە

​ مەترسی دووبارەبوونەوەی٣١ی ئاب هەیە

ژیان: تەرزە عەبـاسی

بێستوون فایەق، ئەندامی خوولی پێشووی پەرلەمانی كوردستان لەفراكسیۆنی گۆڕان، لەم چاوپێكەوتنەی ژیان، باس لەڕووداوی ٣١ی ئاب‌و لێكەوتەكانی دەكات‌و دەڵێت، لەئێستادا پەرلەمان ئەركێكی گەورەی لەسەرشانە بەهۆی ئەوەی چەندین ساڵ لەمەوبەر شكۆی شكێندرا‌و ئەگەری دووبارە بوونەوەی ٣١ی ئابێكی دیكەش لەئارادایە.

ژیان: خوێندنەوەی بەڕێزتان بۆ ٣١ی ئاب چیە؟

بێستوون فایەق: بەدڵنیاییەوە ٣١ی ئاب یەكێكە لەڕووداوە ناخۆشەكان كەبەداخەوە تائێستاش ئاسەوارەكەی لەخەیاڵگەی كورد‌و لەحاڵەتی دەروونی تاكی كورد‌و بەتایبەت كەسوكاری ئەو كەسانەی كەلەو خیانەتەدا بوونە قوربانی ماوەتەوە. لەلایەكی دیكەوە‌و جارێكی دی بەداخەوە پارتی‌و بكەرانی ئەو ڕووداوەش لەبری ئەوەی باسی نەكەن یان لەبیری ببەنەوە یان دانی پێدا بنێن كەهەڵەیەك بوو كردیان، وەكو ڕووداوێكی نیشتمانی‌و وەك زەروورەتێكی پێویستی ئەو سەردەمە باسی دەكەن، كەئەمە بۆخۆی تامێكی ناخۆشتر‌و سەیرتر دەبەخشێت بەو ڕووداوە لەڕووداوەكانی دیكە، لەبری ئەوەی بكەرانی ٣١ی ئاب بڵێن ڕووداوێك بوو لەو سەردەمە ڕوویدا‌و هەڵەیەك بوو كەكرا كەنەدەبوو بیكەین، كەچێ پێمان دەڵێن زۆر پێویست بوو، بابەتێك بوو نیشتمانمان لەو كاتەدا پێویستی پێی بوو، بەرای من ئەوە وا دەكات ئەم خیانەتە لەخیانەت‌و ڕووداوەكانی دیكە جیای بكاتەوە‌و ناخۆشتریشی بكات.

ژیان: واتە بەبڕوای بەڕێزتان ٣١ی ئاب خیانەت بوو نەك شانازیی؟

بێستوون فایەق: بێگومان خیانەتە، چونكە لەهەر شۆڕشێكی میللی فراواندا تۆ بچی دەستی دووژمنەكەت بگریت بۆ شكاندنی براو هاوزمان‌و هاونەتەوەی خۆت، بێگومان خیانەتە‌و لەوە خیانەت تر نیە، بەڵام ئەوەی كەخیانەتەكە ناخۆشتر دەكا‌و جیای دەكاتەوە ئەوەیە بكەرانی خیانەتەكە بەشانازییەوە باس لەو ڕووداوە دەكەن.

31ی ئاب لە هزری هەموو تاكێكی كورددایە

ژیان: منیش دەمویست ئەوە بپرسم لەئێوە، هۆكار چیە پارتی‌و بكەرانی ٣١ی ئاب بەشانازییەوە باس لەو ڕووداوە دەكەن‌و وەك رۆژێكی مێژوویی نیشتمانیی باسی لێوە دەكەن؟

بێستوون فایەق: یەكێك لەكێشەكانی وڵاتی ئێمە ئەوەیە،  زاكیرە‌و یادگاریمان لاوازە بەگشتی، هێشتا نەگەیشتووینەتە ئاستێك كەدادگایەكی بێلایەنی پرۆفێشناڵ هەبێت ئەو ڕووداوانە یەكلا بكاتەوە‌و سزای بۆ دیاری بكات یان لانیكەم پەرلەمانی كوردستان نەیتوانیوە یاسایەك دەربكات‌و ڕووداوی لەوشێوەیە تەحریم‌و تەجریم بكات، بۆیە ئەو ڕووداوانە هەمیشە حاڵەتی دووبارە بوونەوەیان لەپێشمانە‌و چۆنێتی باسكردن‌و گێڕانەوەشیان وایلێهاتووە بەپێی میزاجی كەس تا كەس بگۆڕێت‌و بەخواستی خۆیان لێكدانەوەی بۆ بكەن، هەروەك وتم پارتی وەك حاڵەتێكی زەروور‌و نیشتیمانی سەیری دەكات، ئێمەمانانیش وەك خــیانەت سەیری دەكەین، بەڵام كەسێك نەهاتووە بەشێوەیەكی یاسایی‌و ئسوڵی‌و نیشتمانی تۆكمە ئەم ڕووداوە هەڵبسەنگێنێت، چۆنێتی مامەڵكردن لەگەڵ ئەم رووداوانە ڕوون بكاتەوە، لانیكەم پەرلەمان بیوتایە بەیاسایەك شەڕی ناوخۆ، پەنابردن بۆ دوژمن‌و بێگانە لەبەرامبەر هێز‌و لایەنەكانی تریان شكاندن‌و بەكارهێنانی چەك لەنێوان لایەنەكان تەحریم‌و تەجریب بكردایە، سزای بۆ دابنایە‌و بەخیانەت هەژماری بكردایە، دەتوانرا هەڵسەنگاندنی ئەم ڕووداوانە بكرێت، یان دادگایەك نەهاتووە لەكوردستاندا بەجۆرێك لەجۆرەكان ئەم ڕووداوە وا پێناسە بكات كەخیانەتە‌و پێویستە دووبارە نەبێتەوە‌و لێكۆڵینەوەیەكی تێدا بكات.

ژیان: نەبوونی ئەو جۆرە دادگایە بۆ ڕووداوی ٣١ی ئاب‌و رووداوی هاوشێوە، خەتای كێیە؟

بێستوون فایەق: ئەوە كەموكورتی هەموومانە، كەموكورتی دەزگا‌و ئەو ڕێككەوتنە سەقەتانەیە كەلەنێوان حزبەكاندا واژۆ دەكرێت‌و لەهەڵەی یەكتر خۆشدەبن، كەموكورتی سیاسییەكانی كوردستانە بەشێوەیەكی گشتی.

دەركردنی سەرۆكی پەرلەمان لەدێگەڵە‌و داخستنی سنوورەكە لێی ناڵێم وەكو ٣١ی ئاب بوو، بەڵام لەڕاستیدا ئەویش تەحەددا‌و زەڕبەیەكی دیكەی گەورە بوو كەدرا لەهەرێمی كوردستان

ژیان: دەكرێت بڵێین ٣١ی ئاب وێنەی نیە لەمێژووی كورددا؟

بێستوون فایەق: 31ی ئاب جیاوازە‌و دەكرێت دان بەوەدا بنێین كەلەوانی دیكە جیاوازە، چونكە یەكەم خیانەت نەبووە لەمێژووی كورد‌و كۆتا خیانەتیش نەبووە، بەڵام بەراوردی بكەین بەقوربانییەكانی ناو ڕووداوەكە‌و بەحەجمی گەورەییەكەی‌و لێككەوتەكانی، خەڵكی زۆر تێیدا بووە قوربانی، هێزی عێراقیشی تێدابووە قووربانی، شیعەكان‌و ئۆپۆزسیۆنی عێراقی لەوكاتەدا لەكوردستان‌و لەسنووری هەولێردابوون بەتایبەت ئەحمەد چەلەبی‌و دەوروبەرەكەی بەشێكی زۆر لەخەڵك لێیان بووە قوربانی‌و لەناوچوون، ئەگەر بەراوردی بكەین بەخیانەتەكانی دیكە ڕەنگە لەهەموو ناخۆشتر بێت، بەڵام لەوێنەی هەیە چ لەپێش خۆی چ لەدوای خۆیشی، وە هەمیشەش لەبەردەمماندایە، مادەم نەیاسا‌و نەپەرلەمان لەكوردستان كاری بۆكردووە‌و حزبەكانیش تا ئێستا باڵادەستن لەحكوومەتدا‌و هێزی هەیە‌و چەك‌و هێز‌و پارەلایی حزبە  هەمیشە لەپێشمانەو بەدووری مەزانە ئەم رووداوانە ڕووبداتەوە.

لەبیركردنی 31ی ئاب پەیوەندی بەو رێككەوتنانەی نێوان حزبەكانەوە هەیە

ژیان: دەوترێت كەپارتی بكەوێتە لێژی هەموو شتێك دەكات بەنموونە ٣١ی ئاب؟

بێستوون فایەق: یەكێتی‌و پارتی بكەونە لێژیی هەردووكیان ٣١ی ئاب دەكەن، لەبەرئەوەی یەكێتی‌و پارتی بەدرێژایی مێژوو بۆ شكاندنی یەكتر قسوریان لەهیچ شتێك نەكردووە، بۆیە یەكێتی‌و پارتیش هەر حاڵیان كەوتە لێژیی هیچ بەدووری مەزانە ڕووداوی لەو شێوەیە ڕووبداتەوە. بۆیە باشترین شت ئەوەیە ئەم هێزانە لەشەڕ دووربخەیتەوە بۆ ئەوەی ببینە وڵاتێكی خاوەن نیشتمانێكی دامەزراوەیی، دەبێت یەكێتی‌و پارتی لەچەك داماڵین، ئەگەر ئەوە نەكەین ئەم وڵاتە دەبێت هەمیشە لەبەردەم ٣١ی ئابێكی دیكەدا بێت.

ژیان: هۆكار چیە وا هەستدەكرێت لایەنەكانی دەرەوەی پارتی دیموكراتی كوردستان، ٣١ی ئاب-یان لەبیركردووە، هەر بەڕاست لەبیریان كردووە؟

بێستوون فایەق: وەك باسم كرد هەموومان یادگارمان لاوازە، جیا لەوە پەیوەندی بۆ ڕێككەوتنە پڕ كەموكورتی‌و سەقەتانەوە هەیە كەحزبەكان لەنێوان خۆیاندا ئەنجامی دەدەن بۆ پێكهێنانی حكوومەت كەلەهەموو شتێكی یەكتر خۆشدەبین، خۆ دەركردنی سەرۆكی پەرلەمان لەدێگەڵە‌و داخستنی سنوورەكە لێی ناڵێم وەكو ٣١ی ئاب بوو، بەڵام لەڕاستیدا ئەویش تەحەددا‌و زەڕبەیەكی دیكەی گەورە بوو كەدرا لەهەرێمی كوردستان، واتە شتێ لەمدیوی ٣١ی ئابەوە بوو، ١٦ ی ئۆكتۆبەر كەلەكەركوك ڕوویدا چەندین شوێنمان لەدەستدا، خۆ ئەویش هەر ڕووداوێكی ناخۆشبوو، ئەمانە هەموو ڕووداون لەپێشمانەوەن، مەسەلەن بەرێككەوتنێكی بزووتنەوەی گۆڕان‌و پارتی هەموو ئەوانەی ڕوویاندابوو بیرچوونەوە‌و كۆتایی هات، كەسێك نەهات بڵێ، بێزەحمەت بۆ سێ ساڵ پەرلەمانتان داتانخست، پەرلەمان داخرا بەپێش چاوی یەكێتییەوە كەخاوەنی هێزیش بوو نەهات بپرسێ كەچۆن‌و بەچ حەقێك پەرلەمان دادەخات، ئەمە تەنیا نموونە بوو، ئەو ڕێككەوتنە سەقەتانەی بەینی حزبەكان كە ناوەناوە دەگۆڕێت شتی جیاوازی لێدروست دەبێت حاڵەتی خراپن.

31ی ئاب خیانەتە، ئەوەی كەخیانەتەكە ناخۆشتر دەكا‌و جیای دەكاتەوە بكەرانی خیانەتەكە بەشانازییەوە باس لەو ڕووداوە دەكەن

ژیان: پێویستە چی بكرێت كەئەم ڕووداوانە دووبارە نەبنەوە؟

بێستوون فایەق: لەڕاستیدا كۆمەڵێك سیاسی خراپی سەردەمی ٧٠‌و ٨٠ەكان، هەموویان نا، بەشێكی زۆریان تا ئێستا ئیدارەی حزبەكان‌و سیاسەت دەكەن لەم وڵاتەدا كەتەنیا بەناو هەن، پێویستە حزبەكان لەمانە دابماڵدرێن، پێویستە یەكێتی كۆنگرە ببەستێ‌و كۆمەڵێك خەڵكی تازە بهێنێتە پێشەوە، پارتیش بەهەمانشێوە، بەگشتی پێویستە كۆمەڵێك خەڵكی نوێ ئیدارەی حزبەكان بدەن، لەوەش گرنگتر ئەوەیە كەچەك‌و پارە‌و هێز لەحزبەكان وەربگرین.

ژیان: وەك دەزانی شكۆی پەرلەمان شكێندرا لە٣١ی ئاب، بۆیە لەئێستادا ئەركی پەرلەمان لەچیدە دەبینن؟

بێستوون فایەق: بەڵێ شكۆی پەرلەمان شكێندرا‌و دەبابەی بەعس هێنرایە ناو باڵەخانەی پەررلەمان‌و  بەسەر تەرمی خەڵكی كورددا هاتن، پەرلەمان دەبێت بەیاساییەك شەڕی ناوخۆ تەحریم‌و تەجریم بكات، دەست تێكەڵكردنی حزبەكان لەگەڵ بێگانە لەدژی یەكتر بەهەمان شێوە سزای بۆ دابنێت، سنوورێك بۆ ئەو پەیوەندیە فراوانەی یەكێتی‌و پارتی دابندرێت كەلەگەڵ وڵاتانی دراوسێ هەیانە‌و زیانی هەیە بۆ هەرێمی كوردستان.