دانوستان‌و هەرەسهێنان

کۆماری کوردستان

ژیان: دەرەج

ناوەندی توێژینەوەی هزری ژیان

بەشی شەشەم

لە بەهاری 1974 تا بەهاری 1975 ئەو ساڵە بوو كەتیایدا ئەو ڕاستییەمان زانی كەئێمە (لەبەرزایی چیاكاندا گەمارۆ دراوین!)، ئەمە بەپێی ئەو شێوە ئاخافتنەی كەئەو دەمە میدیای حزبی بەعسی عێراقی بۆمانی بەكاردەهێنا، هەروەها لەم سەروبەندەدا ئێرانیشمان ناسی، بەشێوە ناسینێكی وا كەپێشتر بەو جۆرە نەمانناسیبوو، بێگومان لەهۆشیاری تاكی كورددا بەردەوام ئێران وەك دوژمنی ڕەگەزپەرستی دژە كورد وێنا كرابوو، كەئەم وێنەیەش لەدەیان هۆنراوەی كوردیدا بوونی هەیە‌و ئەم هزرە باووبڵاوە، كەلەو هۆنراوانەدا بەزەقی‌و بەدرێژی باسی ستەمە بێ‌ ئەندازەكانی فارس لەگەلی كورد خراونەتەڕوو، لێرەدا تەنها ئەوەندە بەسە ناوی كۆمارە ساواكەی مەهاباد بخەینەوە یادمان، كەلەلایەن ڕژێمی پاشایەتی ئێرانەوە ڕووخێنرا‌و ڕابەر‌و پێشەواكەیشی كەڕەوانشاد قازی محەمەد بوو لە سێدارە درا، ئەم تاوانە نەگریسە لەلایەن حەمەڕەزا شای پەهلەوی شای ئەو كاتەی ئێرانەوە ئەنجامدرا، كەخۆی بەنازناوی (شاهەنشا – پادشای پادشاكان) ناساندبوو، شتێكی ڕوونە (مەهاباد)‌و ئەو كارەساتانەی بەسەریدا هاتوون پانتاییەكی بەرفراوانیان لەویژدانی تاكی كورددا لەهەر چوار پارچەی كوردستان داگیر كردووە، بەتایبەتی لە باشوری كوردستان – عێراق، چونكە لەدامەزراندن‌و هاوكاریكردنی ئەو كۆمارەدا چەندین كەسایەتی ناسراو‌و بەتوانای باشور بەشدارییان كرد، هەر بۆیەش لەو كارەساتانەیشدا هاوبەش بوون لەگەڵ برا كوردەكانی خۆیان لەڕۆژهەڵاتی كوردستان – ئێران، لێكەوتەكانی ڕوخانی ئەو كۆمارەیشیان لەئەستۆ گرت، هەربۆیەش هاوڕێیانی شاخ هەركات سەردانی ناوچە كوردییەكانی كوردستانی ئێرانیان دەكرد‌و لەگەڵ خەڵكەكەی كۆدەبوونەوە، جۆرێك لەهاوسۆزی زیاتر‌و خۆشەویستی‌و هاوپێناوی‌و هاوڕێبازییان هەبوو ، تەنانەت توڕەیی هاوبەشیشیان هەبوو، چونكە ئەو بەشەی كورد لەوێ‌ زۆر ستەملێكرا‌و و بێبەشكراو بوو لەمافە ڕەواكانی خۆی لەسەردەمی حوكمداریی پاشایەتیدا، هەستەكان لەو كاتەدا جۆرێك شەرمنانەیش بوون، چونكە ئێمە لەباشور لەشۆڕشدا بووین‌و كەچی پشتمان بەوڵاتێك بەستبوو كەڕوخێنەری كۆماری كوردستان لەمەهاباد‌و بكوژی پێشەواكەی بوو، تا ئەو كاتەیش هەر بەردەوامبوو لە قەڵاچۆكردن‌و ستەملێكردنی كوردەكان!!

پەیوەندی نهێنی هەبوون لەنێوان هێزە دەرەكییەكانی وەك جەزائیر‌و میسر‌و ئەمریكا لەگەڵ بەغدا‌و تاران، تا ڕێكیان بخەن‌و كۆتایی بەشەڕ بهێنن لە بەرژەوەندی ئێران‌و لەسەر حسابی كورد

مەلا مستەفای بارزانی لە مەهاباد:

سەرەتا با لە مەهابادەوە دەست پێبكەین: لە ساڵی 1941 ئەو كاتەی جەنگی دووەمی جیهانی لەگەرمەیدا بوو، وڵاتانی هاوپەیمان‌و بەتایبەتی بەریتانیا‌و یەكێتی سۆڤیەت وڵاتی ئێرانیان داگیر كرد، بەمەبەستی دەستگرتن بەسەر ئەو كێڵگە نەوتییە زۆرانەدا كەئەو وڵاتە هەنی، هەروەها ڕێگەگرتن لەداگیركرانی لەلایەن ئەڵمانەكانەوە، بەم هۆیەوە (ڕەزا شای پەهلەوی)ییان، ناچار كرد واز لەپاشایەتی بهێنێت – چونكە لەگەڵ ئەڵمانەكان هاوسۆز بوو-‌و حەمەڕەزا شای كوڕی بچێتە جێگاكەی، كەمەیلداری خۆیان بوو، لێرەبەدوا حەمەڕەزا نازناوی (شاهەنشا – پادشای پادشاكان)ـی، بۆ خۆی بەكارهێنا، هێزەكانی سۆڤیەت چەند بەشێكیان لەباكوری وڵاتی ئێران داگیر كرد، كەئەو ناوچەیە كوردستان‌و هەرێمی ئازەرنشینی دەگرتەوە، لەم كاتەدا لە شاری مەهاباد چالاكڤانانی چینی مامناوەند هەستان بەدروستكردنی لیژنەیەك بۆ بەڕێوەبردنی شار، بەبێ‌ ئەوەی سۆڤیەت دان بەو خۆبەڕێوەبەرێتییەدا بنێت، پاشان (كۆمەڵەی ژیانەوەی كورد – ژێ‌، كاف) دروستكرا، پێشەوا قازی محەمەد كەلەبنەماڵەیەكی ئاینیی ناسراو بوو وەك سەرۆكی ئەو كۆمەڵەیە دیاریكرا، دواتریش لەمانگی ئابی 1945 ناوی ئەو كۆمەڵەیە گۆڕدرا بۆ (حزبی دیموكراتی كوردستان)‌و لەم حزبەیشدا دیسانەوە پێشەوا قازی محەمەد وەك سەرۆكی پارتەكە هەڵبژێردرایەوە، بەڵام كۆمارەكە وەك خاوەنی (حوكمی زاتی – خۆبەڕێوەبەری) ئەمەیان بەفەرمی لەمانگی كانونی دووەمی ساڵی 1946دا، بەپشتیوانی‌و پارێزگاریلێكردنی سۆڤیەت ڕاگەیەندرا، دوای 11 مانگ ڕووخا، ئەو كاتەی كەدەوڵەتی پاشایەتی ئەو دەمەی ئێران هێرشی كردەوە سەر ناوچەكە‌و لەبەرامبەریدا نەدەتوانرا بەرگری بكرێت، ڕووسەكانیش پشتیان هەڵكردبوو لێی! ئەم هێرشە سەربازییە بۆ سەر كوردستان‌و بەتایبەتی ناوچەكانی كۆمار لە مەهاباد‌و سابڵاخ لەو كاتەدا دەسەڵاتی پاشایەتی هەستا بەئەنجامدانی كەهێزەكانی سۆڤیەت لەژێر فشاری وڵاتە هاوپەیمانەكانی ڕۆژئاوادا بڕیاریاندابوو پاشەكشە لەئێران بكەن، هەروەها مۆسكۆ ئەو بڕیارەی ئەنجومەنی ئاسایشی سەر بەنەتەوە یەكگرتووەكانی پەسەند كرد كەبڕیاری دابوو دەبێت سۆڤیەتییەكان ئێران جێبهێڵن، بەم جۆرە سوپای ئێران هاتەوە مەهاباد‌و پێشەوا قازی محەمەدیان دەستگیر كرد، دوای ئەوەی بڕیاری دابوو لەشارەكە هەڵنەیەت‌و خۆی بكاتە بەڵاوەگێڕی گەلەكەی، دواتر لەمانگی ئازاری 1947دا، پێشەوا قازی محەمەد لە مەیدانی چوارچرای شاری مەهاباد لەسێدارە درا، ئەو مەیدانەی كەتێیدا دامەزراندنی كۆماری كوردستان ڕاگەیەندرا!

لەم سەروبەندەدا، ژمارەیەك لەئەفسەرانی كورد لەسوپای عێراقدا دایانە پاڵ ئەو جوڵانەوە كوردییە، بەسەركردایەتی مەلا مستەفای بارزانی، كەلەو كاتەدا مەلا مستەفا‌و شێخ ئەحمەدی برای‌و ژمارەیەك لە بنەماڵە بارزانییەكان هەر لەساڵی 1942 بەدواوە، لەلایەن دەسەڵاتی ئەو دەمەی عێراقەوە لەناوچەكانی خۆیان دوورخرابوونەوە بۆ شاری سلێمانی، لەوێ‌ ئاوارە بوون، بەڵام كەهەواڵی مەهابادیان زانی بەنهێنی‌و دوور لەچاوی دەزگا ئاسایشییەكان‌و بەهاوكاری شێخ لەتیفی شێخ مەحمودی حەفید شاری سلێمانییان بەجێهێشت‌و خۆیان گەیاندە بندەستی كۆماری كوردستان لەشاری مەهاباد، دواتر هەر لەوێشەوە توانییان خۆیان بگەیەننەوە دەڤەری (بارزان) كەزێدی خۆیان بوو، ئەم گروپە‌و سەرجەمی ئەوانەی لێرەولەوێ‌ خۆیان گەیاندبوویە مەهاباد بۆ هاوسۆزی‌و پشتیوانی ئەو كۆمارە‌و خودی پێشەوا قازی محەمەد بوو، وەك ڕێبەری ئەوكاتەی كوردایەتی، فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكان كەلەو دەمەوە بە(پێشمەرگە) ناوزەدكران، جا لەدوای ڕوخانی كۆماری مەهاباد ئەو چوار ئەفسەرەی باسمانكردن كەبریتی بوون لە (عیززەت عەبدولعەزیز – مستەفا خۆشناو – خەیروڵڵا عەبدولكەریم – محەمەد قودسی) گەڕانەوە بۆ عێراق‌و خۆیان ڕادەستی حكومەتی ئەو كاتەی عێراق كردەوە، ئەوانیش سزای لەسێدارەدانیان لەمانگی حوزەیرانی ساڵی1947دا، بەسەردا سەپاندن، دوای دامەزراندنی حكومەتی هەرێم لەباشوری كوردستان ئەوان وەك پاڵەوان ناسێنران‌و ساڵانە یادیان بەرز ڕادەگیرێت.

ترسناكتر لە (بۆلۆتیڤ) ئەو فڕۆكە جەنگییانە بوون كەبە (سیخۆ)‌و (میگ) ناسرابوون، ئەم فڕۆكە بۆمبهاوێژانە لەسەر شاخەكانەوە بەئاڕاستەی ناوچەی (زۆزگ - ڕەواندوز) دەردەكەوتن

ئەوەی ڕابورد هەمووی هۆكاری سەرەكی بوو بۆ گەرمكردنی ناخی هاوڕێیانی شاخ تا بەتاسەوە هەوڵ بدەن سەردانی شاری مەهابادی پایتەختی كۆماری كوردستان بكەن، حكومەتی ئێران لەوكاتەدا ڕێگای بەخێزانە كوردەكان دابوو كەلەشار‌و شارۆچكەكانی ئێراندا، وەك مەهاباد‌و سنە‌و مەریوان‌و .... نیشتەجێ‌ ببن، بۆیە ڕۆیشتن بۆ ئەو شارانە‌و لە نەغەدە‌و ورمێ‌ وە پێویستی بەپسوڵەی ڕێگەپێدان نەبوو، وەك ئەوەی بۆ نموونە بۆ شارەكانی تری وەك تارانی پایتەخت دەیویست، بۆیە فەرمانبەرانی ئەمیندارێتی گشتی ڕاگەیاندن بەردەوام لەمەڵاسدا بوون هەر دەرفەتێكیان بۆ بگونجێت‌و بچن سەردانێكی ئەو شارە بكەن كەقیبلەی كوردایەتی بوو، زۆریشیان لەبارەیەوە بیستبوو لەڕێی دانیشتنەكانیان لەگەڵ (مامۆستا هەژار موكریانی) كەشاعیرێكی گەورە بوو، خۆیشی ڕۆڵەی ئەو شارە بوو، لەسەرودەمی ڕاگەیاندنی كۆماردا لەوێ‌ ببوو، تەنانەت لەگەڵ (هێمن مەهابادی) شاعیردا بەدوو شاعیرەكەی كۆمار ناسرابوون، ڕۆڵی گەورەیان هەبووە لە بەرزكردنەوەی ئاستی زانست‌و ڕۆشنبیری لەوكاتەی سەردەمی كۆماردا، دواتر مام هەژار كەوتبووە ناوچەكانی ئەمیندارێتی گشتی ڕاگەیاندن لەسەردەمی شۆڕشدا‌و بەردەوام مەجلیسی گەرم بوو، شایەنی باسە كوردی ئێران لەو كاتەدا زۆر بەدڵفراوانی‌و هاوسۆزی‌و ئومێدەوارییەوە پێشوازییان دەكرد لەبرا كوردە عێراقییەكانی خۆیان، هیواخوازبوون شۆڕشی كورد لەكوردستانی عێراق سەركەوتوو بێت، ئەو كاتەیش كەهاوڕێیانی شاخ سەردانی شاری مەهابادیان دەكرد، مەیدانی چوارچرا یەكەم وێستگەی سەردانەكەیان دەبوو، ئەو مەیدانەی پێشەوا قازی محەمەد تێیدا لەسێدارە درا، ئیدی چاوساغەكە لێرەدا پێی دەگوتی: ئەوە مەیدانی چوارچرایە! بۆیە چوارچرا بوبووە ئەو جێگا پیرۆزەی كەهەموو هاوڕێیەكی شاخ كەدەچووە سەردانی مەهاباد بێ‌ سێ‌‌و دوو دەبوو بچێتە ئەوێ‌!

لەگەڵدابوون‌و دژایەتیش!

لەڕاستیدا پەیوەندییەكانمان لەگەڵ ئێران‌و پشت بەستنمان پێی بەردەوام جێگای مشتومڕی نێوانمان بوو لەدانیشتن‌و دیدارەكانماندا لەگەڵ سەركردە سیاسییەكان –هەركات بگونجایە- ئەم گفتوگۆیەمان دەكرد، كەئایا دەبێت ئێمە متمانە بەئێران بكەین، ئەو ئێرانەی چەندین ناپاكی‌و ستەمی بەچاوی خۆمان بینیومانە، خاوەنی مێژوویەكە لەقەڵاچۆكردنی كورد‌و بێبەشكردنی گەلی كورد لەڕۆژهەڵات لەمافە ڕەواكانی خۆی؟! وە ئایا گەرەنتی چییە كەدواتر ئەگەر تاران‌و بەغدا گەیشتن بەجۆرێك لەڕێككەوتن‌و كێشە‌و جیاوازییەكانی نێوان خۆیانیان چارەسەر كرد، ئێران پشت لەشۆڕشەكەمان هەڵناكات، ناكەوینە نێوان بەرداشی هەردوولاوە؟ لێرەدا ئاماژە بەوە دەكەم كەژمارەیەك سیاسەتڤانی ڕوناكبیر زۆر دژبەری ئەوەبوون سەركردایەتی كورد پشت بەئێران ببەستێت، ئەمەیان بەكارێكی هەڵە دەزانی، ئەمانە سەرەڕای ئەو هەڵوێستەیان بێ‌ دوودڵی پەیوەندییان بەشۆڕشەوە كردبوو، چونكە تا سەر ئێسقان بڕوایان بە(كوردایەتی) هەبوو، بەڵام ئەو ڕەخنەیەشیان هەبوو، لەنموونەی ئەم پێڕە كوردپەروەرە - كەزۆر جەختیان لەسەر ناسنامەی كوردایەتی‌و مافە ڕەواكانی گەلی كورد دەكردەوە- وەك، ڕەوانشاد خەسرەو تۆفیق، كەهەر لە پەنجاكانی ئەو سەدەیەوە هەڵگری بیری چەپ بوو، یەكەمجار پەیوەندی بەحزبی شیوعییەوە كردبوو، پاشان تەڤلی جوڵانەوەی نەتەوەیی كورد ببوو، لەناو پارتی دیموكراتی كوردستاندا گەیشتبوویە ئاستی ئەندامی سەركردایەتی ئەو حزبە، ئەم زۆر بەڕاشكاوی ئەوەی دەگوت كەزۆر دژبەرە لەگەڵ ئەوەی شۆڕش هەموو هێلكەكانی بخاتە سەبەتەی ئێرانەوە‌و بەتەواوەتی پشت بەو ببەستێت، ئەمەی بەنەزانی‌و هەڵەی كوشندە دادەنا، هەروەها ئەوەی دەدركاند كەشۆڕشی كورد كەوتۆتە ناو كەندەڵان‌و گرفتێكی شێواوی لەوجۆرەوە كەپێویستی بەوە هەیە لەو گرفت‌و قەیرانانە ڕزگار بكرێت، هەر لەم ڕوانگەیەوە هاوڕێی شاخ (فەرهاد عەونی) كەپێشتریش ئاماژەم بەوە كرد یاداشتە تۆماركراوەكانی ئەو دەمەی خۆیی بڵاوكردونەتەوە، ئەو لەو پەڕتووكەیدا ئاماژەی داوە بەم قسانەی هاوڕێ‌ خەسرەو تۆفیق كەبەردەوام دەیگوتنەوە‌و دوبارەی دەكردنەوە، لێرەدا ئەو ڕایەی بەبیر دەهێنمەوە كەكاك فەرهادیش هێناویەتی، (خەسرەو تۆفیق) دەیگوت: بۆ دەرچوون لەم گرفت‌و قەیرانە پێویستە چاو بگێڕینەوە بەهەندێك لەهەڵوێستەكانماندا‌و سەرلەنوێ‌ پەیوەندی بكەینەوە بەهێزە نیشتیمانییە چالاكەكانی ناوخۆی وڵاتەوە، هەروەها پەیوەندی بكەینەوە بەسۆڤیەتەوە، لەڕێی هاوڕێ كوردەكانمانەوە كەهاوسۆزن لەگەڵ شۆڕش‌و لینكیان بەسۆڤیەتیشەوە هەیە، ئەمە هەموو لەپێناوی ئەوەیدا لەهەڵوێستەكانیاندا فشار وكاریگەری دروست بكەن لەسەر سەركردایەتی حزبی بەعس تا دۆخەكە لەوە خراپتر نەشێوێنێت، دەست بكاتەوە بەدیالۆگ لەگەڵ سەركردایەتی كورددا.

ئەوەی ڕابورد هەمووی هۆكاری سەرەكی بوو بۆ گەرمكردنی ناخی هاوڕێیانی شاخ تا بەتاسەوە هەوڵ بدەن سەردانی شاری مەهابادی پایتەختی كۆماری كوردستان بكەن

زۆركەس – هەر بەم جۆرە بێت، یان كەمێك جیاوازتر- هاوڕابوون لەگەڵ خەسرەو تۆفیق، بەڵام لەبەرامبەردا چینێكی تر هەبوون كەزیاتر پراگماتییانە بیریان دەكردەوە‌و ئەخلاقیان لە سیاسەت بەجودا دەبینی، ئەمانە ڕایان وابوو كەجوڵانەوەی كورد لەم قۆناغەدا توانای ڕوبەڕوبوونەوەی سەربازییانەی حكومەتی عێراقی نییە، ئەگەر هاوكاری دەرەكی نەبێت، كەلەو دەمەدا تەنها ئێرانی دراوسێ‌ بۆ ئەم هاوكاری‌و ئەركە دەشا، ئامادەبوو هاوكاری بكات ، لەبەرامبەردا ئەوە ڕوونبوو كەدەسەڵاتی حزبی بەعس لەماوەی (ئاشتی چەكدارانە – نەشەڕ نە ئاشتی) لەساڵی 1970 تا 1974 ڕاستگۆ نەبوو لە پابەندبوون بەبەڵێنەكانییەوە كەلە ڕێكەوتننامەی 11ی، ئازاردا واژۆی كردبوون، بەئاشكرا خۆی دەدزییەوە لە چەندین بڕگەی ڕێكەوتننامەكە، لەوانە سەرژمێری كردنی دانیشتوان لە شاری كەركوك، خۆلادان لەبەهێزكردنی دەسەڵاتی ناوچەكانی حوكمی زاتی‌و هەوڵی دەدا پەڕاوێزیان بخات، بۆیە ئێمە لە گوتارە سیاسی‌و میدیاییەكانماندا دەستەواژەی (دەسەڵاتی خۆبەڕێوەبەری كەم‌وكورت) مان، بەكاردەهێنا، چونكە حكومەت پەڕاوێزخستنی كوردی زۆر بەكاردەهێنا‌و ئامادە نەبوو دەسەڵاتێكی بەهێز ڕادەستی كورد بكات، لەگەڵ هەموو ئەمانەیشدا هەڵسوكەوتی نێگەتیڤ‌و توندی حكومەتی عێراق لەگەڵ سەركردایەتی كورد‌و هەوڵدان بۆ تیرۆركردنی هەندێك لەسەركردەكانی شۆڕش، بەمەلا مستەفایشەوە، بووە هۆكاری ئەوەی متمانە لەنێوان هەردوولادا نەمێنێت، دواجاریش پەیوەندییەكان بەتەواوەتی پچڕان، هەموو ئەمانە هۆكاربوون بۆ ئەوەی سەركردایەتی كورد ووردەووردە ڕووبكاتە ئێران‌و زیاتر پشت بەو دەوڵەتە ببەستێت ، سوود وەربگرێت لەو دوژمنایەتتیە زۆرەی كەسەرەتا لەنێوان تاران‌و بەغدادا هەبوو، دواجار ئەم كەندەڵان‌و قەیرانەی ئەو كاتە شۆڕش تێیكەوتبوو، ببووە تەوەرەی زۆر لەدانیشتن‌و گفتوگۆكانی هاوڕێیانی شاخ.

هەرەسهێنانی دانوستانەكان‌و ئەوەی بەدوایدا هات:

ئەوەی باسكرا تەنها هۆكار نەبوو بۆ پشت بەستنی زۆر‌و بێ‌ ئەندازەی شۆڕشی كورد بەدەوڵەتی ئێران، جا ئەو كاتەی دانوستانەكان لەنێوان حكومەتی بەغدا‌و پارتی دیموكراتی كوردستاندا هەرەسیان هێنا، دەسەڵاتی شۆڕش ناوچەیەكی زۆر بەرفراوانی لەژێردەستدا بوو، كەناوچەكە خۆی شوێنی نیشتەجێبوون بوو، هەروەها هەزاران هەزار خێزانی كوردیش لەناوچەكانی ترەوە هاتبوونە ئەوێ‌‌و ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی حكومەتیان جێهێشتبوو، بۆیە واقیعێكی نوێ‌ خۆی سەپاندبوو بەسەر سەركردایەتی كورددا، كەپێشتر پشتی بەشەڕی تەكتیكیی وەك پارتیزانی لەناوچە شاخاوییەكاندا بەستبوو لەشۆِرشەكەدا، زیاتر پشتی دەبەست بەنیشتەجێبوونی كاتیی‌و دواتر زوو جێهێشتنی ئەو جێگایە بەپێی دڵخواز‌و دۆخی شەڕەكە، بەڵام ئەمجارە ستراتیژیەتی ئەو جۆرە شەڕە گۆڕدرا بۆ هەوڵدان بۆ پاراستنی ئەو ڕووبەرە ژێردەستەی شۆڕش كەشوێنی نیشتەجێبوونی خەڵكەكە بوو، بەرگریكردن لەم ناوچەیە‌و ئیدارەدانی‌و پاراستنی خەڵكەكەی‌و ڕەخساندنی ڕێگاكان‌و پێداویستییەكانی ژیانیان‌و باری تەندروستی‌و ..... كەوتبووە ئەستۆی سەركردایەتی شۆڕش‌و هێزی پێشمەرگە.

بەڵام هەڵوێستی سەركردایەتی كورد – وەك بەئێمە دەگەیشت- ئەوەبوو كەبە بێ‌ دوودڵی‌و ڕەشبینانە دەڕواننە دۆخەكە‌و ئەوان بەجێگیری بڕوایان وایە كەهاوكاری ئێران بۆ شۆڕشی كورد كاتیی نییە‌و تاران لەگەڵ ڕژێمی عێراق ڕێكناكەوێت، چونكە گرفتەكانی نێوانیان زۆرن‌و چارەسەركردنیان مەحاڵە، ئەمریكایش لەپشتی ئەم هاوكارییانەی ئێرانەوەیە‌و بەڵگەكان لەمبارەیەوە زۆر ڕۆشنن‌و بەرچاون، دەیانگوت: دەی تەماشا بكەن چۆن ئەو هاوكارییانەی ئێران بەبەردەوامی زیاتر‌و زیاتر دەبن، سەرەڕای ئەو هاوكارییانەی لەسەر زەوی دەیانبیین هەر لەهاوكاری دارایی‌و سەربازی‌و هی تریش!! لەم سەروبەندەدا لەسەر ئاستی گوتاری سیاسیی – میدیایی زۆر هەوڵدەدرا جەخت بكرێتەوە لەسەر هێزوتواناكانی شۆڕش‌و بەرخۆدانی پێشمەرگە‌و بوونی متمانەی بەسەركردایەتی شۆڕشەكە‌و چەلەنگی پێشمەرگەكانی‌و توانایان بۆ بەردەوامیدان بەشۆِرش‌و بەرەنگاری، تا ئەو كاتەی دەسەڵاتی حكومەتی بەغدا ناچار بكەن بێتە سەر مێزی گفتوگۆ‌و ملكەچ بكات بۆ داوا ڕەواكانی گەلی كورد، دەست لەسیاسەتی دوژمنكارانەی لەگەڵ ئەو گەلە هەڵبگرێت ، لە چوارچێوەی هەموو ئەمانەدا ئەوەی زۆر لەپێشینە بوو لای شۆڕش‌و میدیای شۆڕش ئەوەبوو كەئەم پەیامە بگەیەنێت بۆ هەموو كورد لەناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی شۆڕش‌و دەرەوەی ئەوێ‌، هەروەها بۆ هەموو گەلی عێراقیش!
وە هەروەها ئەوەی زۆر گرنگ بوو جەختكردنەوە بوو لەسەر بەرزكردنەوەی ئاستی مەعنەویاتی هێزی پێشمەرگە، ئەمە زۆر بایەخدار بوو بەلای بەرپرسانی سیاسییەوە لە بەرەكانی جەنگ ، هەروەها بەلای پەخشەكەی ئێمەیشەوە (ڕادیۆی كوردستان) هەر گرنگ بوو، بەردەوام كارمان لەسەر دەكرد، لەڕاستیدا ستافی ڕادیۆ بەتایبەتی بەشی كوردی ڕۆڵێكی بەرچاویان هەبوو بەهەڵسان بەكاری خۆیان لەڕێی ئەو بەرنامانەوە كەئاڕاستەی هێزی پێشمەرگەیان دەكرد، لەسەنگەرەكاندا دیمانەیان لەگەڵ ئەنجامدەدان، پەیامنێرەكانمان بەردەوام لەبەرەكانی جەنگ لەگەڵ پێشمەرگەكاندا بوون، ڕووداوەكانیان ڕاستەوخۆ ڕوماڵدەكردن‌و دەیانگواستنەوە.

لەم سەروبەندەدا، بەڕێوەبەرایەتی ڕاگەیاندن بڕیاریدا بەمەبەستی بەهێزكردنی پەخشی ڕادیۆیی‌و گەیاندنی بەتەواوی ناوچە دوورەدەستەكانی عێراق هەڵبسێت بەدانانی وێستگەیەكی دووەمینی نوێی پەخش – وەك هاوكاری پەخشی ناوەندی- لەناوچەی خانەقین‌و ئەمە لەڕێی ئامێری ناجێگیر‌و گواستراوەوە دانرا، هاوڕێی شاخ (عەبدولوەهاب تاڵەبانی – كەئێستا دانیشتوی ئوسترالیایە) بۆ ئەم كارە هەڵبژێردرا، ئەو هەم پیشەیی بوو لەو بوارەدا‌و پسپۆڕ بوو، هەم نووسەر بوو، بۆیە بەرەو ئەو ناوچە دیاریكراوە لەخانەقین كەوتەڕێ‌، بەهاوڕێیەتی ژمارەیەك كەسی شارەزا لەو بوارەدا‌و چەند پێشمەرگەیەك وەك پاسەوان، سەركەوتوویش بوون لەدانانی ئەو ئامێرە بەهێزكەرەی ڕادیۆدا، بەپەلە ئەركەكەیان سەركەوتووانە ئەنجامدا‌و لەو كاتە بەدواوە پەخشی ڕادیۆ دەگەیشتە ناوچەكانی ژێردەستی حكومەتیش، هاوڕێ‌ عەبدولوەهاب تاڵەبانی ئەم بەسەرهاتانەی لەگوتارێكیدا گێڕاونەتەوە كەماوەیەك پێشتر بڵاوی كردەوە، تەواوی بەسەرهاتەكان لەوێدا هەن، هەر لە چۆنێتی گەیشتنی ئەو تیمە بەناوچەی خانەقین لەڕێگای ئێرانەوە‌و كاری تیمەكە لەوێ‌‌و دواتر ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ دەزگای هەواڵگری ساواكی ئێرانی، هەموو پێشهاتەكانی تریش ، سەبارەت بەچارەنووسی دواتری ئەو ئامێرە پەخشییە لەخانەقین ئەویش چارەنووسی وەك چارەنووسی ئامێرە سەرەكییەكەی پەخش بوو لە چۆمان، كەلەدوای وەستانی پەخشەكەی‌و ڕێكەوتنە شوومەكەی ئەلجەزائیر، ئێرانییەكان بردیانەوە!

هەزاران هەزار خێزانی كوردیش لەناوچەكانی ترەوە هاتبوونە ئەوێ‌‌و ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی حكومەتیان جێهێشتبوو، بۆیە واقیعێكی نوێ‌ خۆی سەپاندبوو بەسەر سەركردایەتی كورددا، كەپێشتر پشتی بەشەڕی تەكتیكیی وەك پارتیزانی لەناوچە شاخاوییەكاندا بەستبوو لەشۆِرشەكەدا

تۆبۆلیڤ‌و میگ‌و سیخۆ:

لەم سەروبەندەدا، ئێمە چیمان لەسەر گۆڕەپانەكەدا دەبینی؟!‌و ئایا چی لەو دەمەدا‌و لەو شوێنەدا دەگوزەرا؟! بەڕاستی شەڕ تا دەهات گەرمتر دەبوو، سەنگەرەكانی پێشمەرگە هێرشی ئاسمانی‌و زەمینییان دەكرایە سەر، تۆپبارانیان تا دەهات زیاتر دەبوو، بەڵام مەعنەویاتی هێزی پێشمەرگە هەر بەرز‌و باڵابوو، زیاتر لەشەڕدا لێزانتر دەبوون‌و جۆرەها هونەری جەنگیان بەكار دەهێنا، سەركەوتوو دەبوون، نەك تەنها لەشكاندنی سوپای عێراق، بەڵكو لە زۆر شوێن سوپایان ناچار بەپاشەكشە دەكرد‌و دەیانگرت، ئەو سوپایەی كەلەڕووی ژمارە‌و چەكیشەوە زۆر لە پێشمەرگە زیاتر‌و باڵاتر بوو، بەڵام توندی شەڕەكان تا دەهات زیادی دەكرد‌و بەمەیش زیاتر لە هەردوولا دەكوژرا‌و بریندار دەبوون، سەرەڕای زیاتر بوونی ژمارەی كوژرا‌و برینداری خەڵكی سڤیلیش، ئەمەیش بەهۆی ئەو بۆردومانە ئاسمانی‌و تۆپبارانانەوە كەحكومەت دەیكردە سەر ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی شۆڕش، بێگومان (چۆمان)یش، كە(كۆشكی ئاشتی) بارەگای پەخشی ڕادیۆیی ئێمە بوو، لەم بۆردومانە ئاسمانیانە پارێزراو نەبوو، بەڵام پەناگەیەكی نزیك لەو كۆشكە هەبوو كەبۆ خۆپاراستن لەكاتی هاتنی فڕۆكەدا پەنامان بەوێ‌ دەبرد، بەمە خۆمان دەپاراست، شیاوی باسە ئەو پەناگانە لەو دەمەدا زۆربوون‌و بە(كونە تەیارە) ناسرابوون، ئەو كاتەی ئەو فڕۆكە جەنگییە سۆڤیەتییانە دەردەكەوتن كەبە (تۆبۆلیڤ16) ناسرابوون، كەهەڵگری موشەك بوون، هاوپەیمانی ئەتڵەسی بە(باچر) ناویان دەبات، ئەم جۆرە فڕۆكە جەنگییە سۆڤیەتییانە ڕەنگیان سپی تۆخ بوو، لەشێوەدا لەفڕۆكەی نەفەرهەڵگر دەچوون، خێراییان لە فڕۆكەی جۆری (كونكۆرد)ـی، بەریتانی – فەڕەنسی زیاتر بوو، لە هەشتاكاندا زۆر ناسراو بوون، بۆیە بۆخۆپاراستن لێیان دەچووینە ئەو پەناگانەوە، بەڵام لەدوای ماوەیەك لەگەڵ دەركەوتنیان لەئاسمانی (چۆمان) ڕاهاتین، كەدەنگیمان دەبیست لەژوور دەردەچووین‌و تەماشامان دەكردن، لەو كاتەدا ناوسكی خۆیان واڵا دەكردەوە تا دوو مووشەك كەلەوێدا هەڵیانگرتبوو لەسەرخۆ ئاڕاستەی ئامانجەكانیان بكەن، پاش چەند چركەیەك لەدەرچوونیان مووشەكەكان خێراتر دەبوونەوە ڕووەو زەوی‌و دەتەقینەوە، دەبوونە هۆكاری وێرانكردنی ڕووبەرێكی زۆر‌و سوتاندنی‌و كوشتنی هەركەسێك كەلەوێدا بێت.

وامانلێهاتبوو دەمانزانی ئەو موشەكانە بەرەو كوێ‌ ئاڕاستە دەكرێن، گەیشتنیشیان بەسەر زەوی تەنها چەند چركەیەكی كەمی دەویست، بەڵام ئەو ماوە كەمە بەسبوو بۆ ئەوەی بزانین بۆردومانەكە پێویستی بەوە هەیە خۆمان لەحەشارگەكان توند بكەین، یان ئامانجەكە جێگای ترەو هەر لەژوورەكانی خۆمان بمێنینەوە، تەماشای دیمەنەكان بكەین، یان هەر لە كاری خۆمان بەردەوام بین، وەك ئەوەی كەهیچ هەر ڕووینەداوە!

بەڵام ترسناكتر لە (بۆلۆتیڤ) ئەو فڕۆكە جەنگییانە بوون كەبە (سیخۆ)‌و (میگ) ناسرابوون، ئەم فڕۆكە بۆمبهاوێژانە لەسەر شاخەكانەوە بەئاڕاستەی ناوچەی (زۆزگ - ڕەواندوز) دەردەكەوتن، جیاوازی نێوان ئەم دوو جۆرە فڕۆكە ئەوەبوو هەركات گوێمان لەدەنگی ئەماندەبوو ئیدی دەمانزانی خۆی وا گەیشتۆتە سەر سەرمان، چونكە زۆر خێرابوون‌و خۆیان پێش دەنگەكانیان دەكەوتن، بۆیە دەبوو بەخێراترین شێوە خۆمان بگەیەنینە حەشارگەكانی خۆپاراستن لەبۆردومان، بارەگاكەمان (كۆشكی ئاشتی) دەكەوتە بەرزاییەك كەدەیڕوانی بەسەر لاخوارووی چۆماندا، جاری واهەبوو ئەو فڕۆكە بۆمبهاوێژانە موشەكەكانیان بەئاڕاستەی ئێمە دەتەقاند، جا كەبەسەر شاخەكەدا دەسوڕایەوە هەندێكجار هەر هێندەی بەرزی بارەگاكەمان ئەویش بەرز بوو، تەنانەت جاری واهەبوو هێندە نزم دەفڕین –لەكاتی ڕاكردنمان بۆ حەشارگەكان- دەمانتوانی فڕۆكەوانەكەی ناوی ببینین! ئەو ژوورەی ئێمە كارمان تێدا دەكرد من‌و (فەلەكەدین كاكەیی) وەك نووسینگە‌و ژووری نوستن بەكارمان دەهێنا، بۆیە دوو پشتیمان لە سەرووی ژوورەكەوە دانابوون، بەپەردەیەك ئەوێمان لەبەشەكەی تری ژوورەكە جیاكردبوویەوە، كەلە هەردوو لاوە بەڕووی دەرەوەدا كراوەبوو، جارێكیان دوای بۆردومانێك لەحەشارگەكەوە گەڕاینەوە بۆ ژوورەكەمان، دەبینین شووشەی پەنجەرەكانی ژوورەكە ووردبوون‌و شكاونەتە ناو نووسینگەكەمان‌و بەسەر كورسی‌و مێزەكانماندا بەشكاوی پەرش‌وبڵاو بوونەتەوە، جا ئیتر خوا دەزانێت ئەگەر خۆمان لەوێ‌ بووینایە چیمان بەسەر دەهات!

چیرۆكی دەستەواژەی (سواڵكەری نابینا) لە گوتەكانی مەلا مستەفای بارزانی دا:

ئەو ژوورەی باسمكرد بەردەوام دیدارێكی مەلا مستەفام دەخاتەوە یاد كەپێویستی بەدرێژە باسێك هەیە‌و دەبێت لێرەدا بیگێڕمەوە: لەساڵی 1973دا، (یەكێتی ئافرەتانی كوردستان) كۆنگرەی ساڵانەی خۆیی گرێدا، لەهاوینەهەواری پیرمام كەبە هاوینەهەواری سەڵاحەدینیش ناسراوە، كەئەم ناوچەیە دەكەوێتە باكوری شاری هەولێرەوە، تا ئێستایش وا بۆ چەندین ساڵ دەچێت ماڵ‌و بارەگای مەسعود بارزانی سەرۆكی ئێستای پارتی لێیە، سەرۆكی (یەكێتی ئافرەتانی كوردستان) لەوكاتەدا ئەندامی كۆمیتەی ناوەندی حزبیش بوو، ئەو ناوی (زەكیە ئیسماعیل حەقی) بوو، كەهاوپۆلی سەردەمی خوێندنی جەلال تاڵەبانی ببوو لە كۆلێژی یاسای شاری بەغدا، لەپەنجاكانی سەدەی ڕابردوودا، هەر ئەویش لەو دەمەدا بڕوای بەزەكیەخان هێنابوو بێتە ناو ڕیزەكانی پارتییەوە، لەدوای ساڵی 2003 زەكیەخان لە تاراوگە گەڕایەوە بۆ عێراق‌و لەیەكێك لەدادگاكاندا وەك دادوەر دیاریكرا، لەو كۆنگرەیەدا كەباسمانكرد دەیان وەفدی ئافرەتان لەچەندین وڵاتی جیاوازەوە بانگهێشت كرابوون، سەرەڕای چەندین كەسایەتی ناسراوی كورد كەوەك داكۆكیكار لەمافەكانی ئافرەت ناسرابوون، هاتبوونە ئەوێ‌، لەوانە نووسەری ناسراوی كوردی عێراقی كۆچكردوو (عەبدولـمەجید لوتفی) كەكارە ئەدەبییەكانی خۆیی بەزمانی عەرەبی دەنووسین، من‌و ئۆڵغای هاوسەریشم لە ڕۆژی دووەمی كۆنگرەدا بەشدار بووین – كەكۆنگرەكە خۆی سێ‌ ڕۆژ بوو-، شیاوی باسە زەكیەخان دیدارێكی بۆ ژمارەیەك كەسی ناو وەفدەكان ڕێكخستبوو لەگەڵ مەلا مستەفا بارزانی دا، تیایاندا وەفدی ئافرەتانی فەلەستین‌و سۆڤیەت هەبوون، كەبران بۆ چۆمان بۆ سازدانی دیدارەكە، من‌و ئۆڵغای هاوسەرم‌و عەبدولـمەجید لوتفیش دەگەڵ وەفدەكە خراین، بارزانی لەكۆشكی ئاشتی پێشوازی لێكردین، بەدیاریكراوی لەو ژوورەیدا كەمن‌و فەلەكەدین كاكەیی تێیدا دەژیاین، لەو كاتەدا (حەبیب محەمەد كەریم)ـی، لەگەڵدا بوو كەسكرتێری پارتی بوو، كەدەكاتە باوكی (ئاراس حەبیب) كەدوای ئەحمەد چەلەبی بوویە سكرتێری كۆنگرەی نیشتیمانی عێراقی.

لە كاتی قسەكردندا، بارزانی وەك نەریتی خۆی هەر سەرقاڵی چاككردنی دار جگەرە بوو، كەبەچەقۆیەكی تیژ جۆرێك تووڵی داری ناسكی چاڵدەكرد‌و دەیسازاند بۆ ئەوەی وەك دارجگەرە بەكاربهێنرێت، لەو هەڵكۆڵین‌و كارەی خۆی بەردەوام بوو، قسەیشی دەكرد بەجۆرێك جاری وا هەبوو هەر سەریشی بەرز نەدەكردەوە، بەڵام هەر بەردەوام دەبوو لە قسەكردن‌و وەڵامدانەوەی پرسیارەكان، سەرەی قسە گەیشتە لای ئافرەتێكی فەلەستینی كەلەتەنیشتییەوە دانیشتبوو، بەشێوەیەكی كتوپڕ پرسیاری لێكرد كەئایا ڕاستە سەركردایەتی كورد پەیوەندی لەگەڵ ئیسرائیلی دوژمندا هەیە؟! چونكە ئەمە بابەتێكە ئەگەر ڕاست بێت، فەلەستینییەكان نیگەران دەكات، هەڵوێستیان بەلای نێگەتیڤدا سەبارەت بەدۆزی كورد دەگۆڕێت، جا مەلا مستەفا لەوەڵامی ئەو ئافرەتە فەلەستینییەدا گوتی: ئەگەر سەردانی شاری سلێمانی بكەیت، ئەوا چاوت بەژمارەیەك سواڵكەری نابینا دەكەوێت كەخەڵكی شارەكە هەموو دەیانناسن، ئەمانە بەیانی تا ئێوارە لەو سەر زەوییەی بەردەم مزگەوتی گەورەدا دانیشتوون‌و دەستیان پان كردۆتەوە‌و داوای سواڵ دەكەن، جا كاتێك كەسێك پارەیەك دەخاتە مشتی یەكێكیانەوە زۆر سوپاسی دەكات، نزای تەمەندرێژی‌و لەشساغی بۆ دەكات بێئەوەی بپرسێت ئەو خێرخوازە كێیە‌و چییە‌و خەڵكی كوێیە! مەلا مستەفا - بەتەواوەتی لەبیرمە- ئەمەیشی گوت: ئێمەی كورد هەژارین، وەك ئەو سوڵكەرە نابینایانە واین، سوپاسی هەركەسێك دەكەین، هاوكاریمان بكات ئیتر هەرچی هەیە‌و هەركەس هەیە! دوای ئەم وەڵامە ئافرەتە فەلەستینییەكە قڕوقپ ما!

وامانلێهاتبوو دەمانزانی ئەو موشەكانە بەرەو كوێ‌ ئاڕاستە دەكرێن، گەیشتنیشیان بەسەر زەوی تەنها چەند چركەیەكی كەمی دەویست

لە نەوەدەكاندا ئەم ڕووداوەم گێڕایەوە بۆ ڕۆژنامەوانی ئەمریكی (جۆناتان ڕاندەڵ) كەهاوڕێمە‌و لەئۆفیسی ڕۆژنامەی (ئەلـحەیات) لەشاری لەندەن سەردانی كردم، چەند پرسیارێكی سەبارەت بەكێشەی كورد لێكردم، باسیكرد كەدەیەوێت لەو بارەیەوە پەڕتوكێك بنووسێت، جا لەبەشێكی ئەو پەڕتووكەدا جۆناتان ڕاندەڵ ئەم قسەیەی لەمنەوە گێڕاوەتەوە، ناونیشانی (سواڵكەری نابینا)ـی، بۆ ئەو بەشە داناوە، تیایدا چووەتە سەر باسی پەیوەندییەكانی كورد‌و ئیسڕائیل، پەڕتوكەكەیش لەلایەن دەزگای دارولنەهارەوە كراوەتە عەرەبی‌و بڵاوكراوەتەوە.

ئۆڵغای هاوسەرم - لەلایەن خۆیەوە- هەمیشە ئەوەی لەبیرە كەكاتێك سڵاوی لە مەلا مستەفا كردووە بەڕووسی چاك‌وچۆنی لەگەڵ كردووە‌و داوای تەندروستی‌و سەركەوتنی لەشۆڕشەكەیدا بۆ كردووە، مەلا مستەفایش بەزمانی ڕووسی سوپاسی كردووە‌و پێی گوتووە: تۆیش بەخۆشی لێرە بژیت!

تۆپخانەكانی ئێران، پێشمەرگەیان وەڕەس كردبوو:

دەگەڕێمەوە بۆ باسی بەرەوپێشڤەچوونەكانی گۆڕەپانی شەڕ، ئەو هاوكارییانەی دەوڵەتی ئێران بۆ پێشمەرگەی دەناردن، ئێمە شایەتحاڵی ئۆتۆمبێلە سەربازییەكانی ئێران بووین كەهەڵگری تۆپی قورس بوون‌و لەڕێی خاڵی سنوریی حاجی ئۆمەرانەوە دەهاتنە ناو خاكی باشوری كوردستانەوە، ئەمانە بەبەرچاوی ئێمەدا‌و لەڕێگای هامڵتۆنەوە تێپەڕ دەبوون بەرەو بەرەكانی پێشەوەی جەنگ لە قۆڵی (زۆزك) تا دەگاتەوە (ڕەواندوز)‌و (گەلی عەلی بەگ)، كەهێڵێكی زۆر ستراتیژی بوو، چونكە سوپای عێراق توانیبووی بێتە پێشەوە‌و بەهۆی چەند كردەوەیەكی سەربازی بەهێزەوە سەركەوتووانە هەندێك ناوچە بخاتە ژێردەستی خۆیەوە، لەسەرەتادا كاروانی ئەو ئۆتۆمبێلە سەربازییانەی ئێران كەهەڵگری تۆپە قورسەكان بوون كەمێك پێش تاریكبوونی دەمەوئێوارە دەگەیشتنە سنوری ئێمە، بەماوەیەكی كەم دەگەیشتنە بەرەكانی جەنگ، هێزەكانی ئێران ئەو تۆپانەیان لەهەندێ‌ جیگادا – كەپێشتر دیاریكرابوون- دادەمەزراندن، بەدرێژایی شەو سەربازگە‌و شوێنەكانی سوپای عێراقیان بۆردومان دەكرد، كەڕۆژەكەی لەلایەن پێشمەرگەوە دیاریكرابوون بۆ بۆردومان، ماوەیەكی زۆر كەم دوای دەمەوبەیان، سەربازە ئێرانییەكان ئەو ئۆتۆمبێلە تۆپهەڵگرانەیان دەبردنەوە بۆ ناو خاكی ئێران، بەڵام لەقۆناغی دواتردا كەشەڕ زیاتر كڵپەی سەند، دۆخەكە گۆڕا، تۆپەكانی ئێران بەهەمیشەیی لە بەرەكانی جەنگدا دامەزرێنران‌و مانەوە.

شیاوی باسە بەبەردەوامیش ئەم تۆپخانانە لەلایەن خودی سەربازە ئێرانییەكانەوە بەكاردەهێنران، دواتریش پاتریۆتی دژە موشەكی ئاسمانیشیان دامەزراند، كەدەگوترا لە جۆری (هۆك)ـن، ئەمریكا دروستی كردوون، ئێمە لە (كۆشكی ئاشتی) بەدرێژایی شەو گوێمان لە دەنگی تۆپەكان بوو لە بەرەی جەنگی زۆزگ، جاروبار فەرماندەكانی پێشمەرگە لەو بەرەیەوە كەدەهاتن بۆ چۆمان سەردانیان دەكردین‌و بەڕاشكاوی ئەوەیان دەگوت كەئەوان خۆشحاڵ نین بەبوونی سەربازە ئێرانییەكان لەگەڵیان، چونكە بوونی ئەوان هەستی وەڕەسبوون‌و سوكایەتی لەواندا دەوروژێنێت، ئەمەیش بەنێگەتیڤ كاریگەری لەسەر مەعنەویاتی پێشمەرگە دروست دەكات، هەروەها ئەوەیشیان دەگوت كەپشتبەستن بەئێران وا دەكات كورد لاواز بێت‌و پشت بەخۆی نەبەستێت، لەكاتێكدا خودی كورد‌و پێشمەرگە توانای ئەوەیان هەیە بەكۆشش‌و پسپۆڕایەتی خۆیان لەبواری سەربازیدا – بەبێ‌ ئێرانیەكانیش- بتوانن ئامانجەكانیان بەدیبهێنن.

دواتر، ئەو كاتەی ئێرانییەكان پاشەكشەیان كرد‌و شەڕ لەنێوان پێشمەرگە‌و سوپای عێراقدا گەرمتر‌و ترسناكتر بوو، لەو ماوەیەی نێوان واژۆكردنی ڕێككەوتننامەی ئەلجەزائیر‌و ئاگربەست بۆ ماوەی دوو هەفتە بەپێی ڕێكەوتنی نێوان بەغدا‌و تاران، هێزەكانی پێشمەرگە هەڵوێستی نەبەردی‌و چەلەنگی زۆریان لێوە دەركەوت، لەچەندین بەرەوە پاڵەوانێتی كەم وێنەیان نیشاندا، تەنها بەوەوە نەوەستان بەرگری لەناوچەكانی خۆیان بكەن، بەڵكو سوپای عێراقیشیان لەچەند شوێنێك گەمارۆدا، ئەگەر ئەو ئاگربەستە ڕانەگەینرایە زیانێكی گەورە‌و مێژوییان لەسوپای عێراق دەدا.

لەو سەروبەندەدا، پەیوەندی نهێنی هەبوون لەنێوان هێزە دەرەكییەكانی وەك جەزائیر‌و میسر‌و ئەمریكا لەگەڵ بەغدا‌و تاران، تا ڕێكیان بخەن‌و كۆتایی بەشەڕ بهێنن لە بەرژەوەندی ئێران‌و لەسەر حسابی كورد! بەڵام كورد گرنگی ئەو پەیوەندییانە‌و ڕوانگەكانی پەی پێ‌ نەبردبوو‌و باش نەیخوێندبوونەوە، زیاد لەمانەیش هەر لەو دەمەدا بەشێوەیەكی كتوپڕ بەڵام بەئاشكرا وەزیری ئەو كاتەی دەرەوەی عێراق (سەعدون حەمادی) گەیشتە تاران، بەڵام ئێمە –لاموایە- بێئاگا بووین لەوەی لە دەوروبەرماندا دەگوزەرا، چونكە ئێمە (لەبەرزایی چیاكاندا گەمارۆ درابووین!)، سەركردایەتی كوردیش جگە پەیوەندی لەگەڵ ئێران، لەجیهانی دەرەوە دابڕابوو!