كەمپی ئەلهۆل و مەترسی ڕزگاربوونی داعشە دیلەكان

داعشە دیلەکان

ڕاپۆرتی: گۆڤاری الـمجلە

لەدامەزراوەی ڕۆژنامەوانی‌و لێكۆڵینەوەیی ئەهرام – میسر

كەمپی ئەلهۆل، لەسوریا گەورەترین كەمپە داعشە دیلەكانی بەژن‌و پیاوەوە لەخۆگرتووە، ڕاستە كەمپی تر هەن لەجێگای تری خاكی سوریا، بەڵام ئەلهۆل مەزنترینیانە‌و بەرچاوترینیانە، من وەك ڕۆژنامەنووسی ڕاپۆرت بۆ گۆڤاری (الـمجلە)، لەدامەزراوەی ڕۆژنامەوانی‌و لێكۆڵینەوەیی ئەهرام، دەمێكە لەسەر ئەم دۆسیەیە كار دەكەم، ئەو كاتەی داعشەكان لەباهۆز خۆیان ڕادەست دەكرد من لەوێ‌ بوون،‌و ڕاپۆرتی ڕۆژنامەوانیم ئامادە دەكرد، لەو دەمەدا من تەماشام دەكردن.

زۆرینەی ئافرەتەكانیان لەسەرەتاكانی سەروەختی گەمارۆكەدا بوون، هێلەكی بۆمبڕێژكراویان لەبەركردبوو‌و بەڵێنیان دابوو خۆیان بتەقێننەوە بەو كەسانەدا كەئەوان بەبێ‌ باوەڕ هەژماریان دەكردن، كەمەبەستیان هێزەكانی سوریای دیموكرات‌و هێزی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی بوو، ئەمانەیان دەنگیان لەناو ئەو ئافرەتە داعشانەدا زیاتر بەرزتر بوو،‌و هاواریان دەكرد كەئەوان جارێكی تر سەرلەنوێ‌ دەگەڕێنەوە بۆلای دەوڵەتەكەیان،‌و دەوڵەتی بەناو ئیسلامی هەر دەمێنێت‌و ئەبوبەكر بەغدادی گەورە‌و ڕابەری ئەوانە، بەڵام منداڵەكانیان لەترساندا‌و لەبرساندا‌و لەبەر سەرما لەژێر خێوەتەكاندا هەڵدەلەرزین، هەرچەندە پەتوویان پێدا درابوو تا سەرمایان نەبێت لەو دەشتەدا، یاخود بۆئەوەی ئەم شێوە دەركەوتنە نیشانەیەكە تا وا دەریان بخات كەئیدی سیڤیلن‌و خۆڕا دەست دەكەن‌و تا بەم هۆیەوە هێزی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی‌و هێزەكانی سوریای دیموكرات بۆمبارانیان نەكەن، ئیدی لێرە بەدواوە هاوار‌و هەڕەشەكانیان وردە وردە كەمتر بوونەوە‌و ئافرەتەكان هێلەكە بۆمبڕێژكراوەكانیان لابردن‌و پەتووی زیاتر درا بەمنداڵەكان،‌و دڵنیابوون كەئیتر بۆمباران ناكرێن، بەڵام هەر لەسەر ئەو بڕوایەیان سوور بوون كەئەو دەوڵەتی بەناو ئیسلامییەی ئەوان هەر دەمێنێت.

ئەمریكییەكان كەپێشتر گوتیان لەدەڤەری ڕۆژهەڵاتی فوڕات دەكشێنەوە، هێزە سەربازییەكانیان ئەو ناوچەیە بەجێدەهێڵن، وایانكرد! ئەمە وایكرد چارەنووسی پاشماوەی سەرانی داعش‌و چەكدارەكانیان كەنزیكەی 11000 كەسن‌و لەزیندانەكانی هێزەكانی سوریای دیموكراتدان، هەروا نادیار بێت، كەئەمانە هەڵگری ڕەگەزنامەی جۆراوجۆرن، هەر لەعێراقی‌و سوریایی‌و وڵاتانی عەرەبی‌و هەرێمیی ‌و مەغریبی‌و ئاسیایی‌و ڕۆژئاوایی،كە ئەمە بەڕاستی دۆسیەیەكی بەتەواوەتی ئاڵۆزە، چونكە هێزەكانی سوریای دیموكرات ئیدی لەم شەڕە سەختەدا ناتوانن ئەو ژمارە زۆرە دیلە بپارێزن وەك لەكەمپی عەین عیسایش بینیمان زیاتر لە800 خێزانیان هەڵهاتن، وە هەروەها ناهێمنایەتی ناوچەكە‌و ئەو شەڕەی توركیا كەئێستا یەخەی ڕۆژئاوای گرتووە بابەتەكەی زیاتر ئاڵۆزتر كردووە. 

زۆرینەی ئافرەتەكانیان لەسەرەتاكانی سەروەختی گەمارۆكەدا بوون، هێلەكی بۆمبڕێژكراویان لەبەركردبوو‌و بەڵێنیان دابوو خۆیان بتەقێننەوە

پاشان پێشتر چەندینجار ئەوەمان بیست كەدۆناڵد تڕەمپ سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا هەڕەشەی لەوڵاتە ئەوروپییەكان كرد كەئەگەر گیراوە داعشەكانی وڵاتەكانیان وەرنەگرنەوە كەلەلای هێزەكانی سوریای دیموكرات دیلن، ئەوا بەرەڵایان دەكات، كەلەو تویتەیدا كەبڵاوی كردەوە داوای لەوڵاتانی بەریتانیا‌و فەڕەنسا‌و ئەڵمانیا‌و وڵاتانی تری ئەوروپا كردبوو ڕێگا بدەن نزیكەی 800 كەس لەو داعشانە كەلەسوریا گیراون‌و خاوەنی ڕەگەزنامەی جۆراوجۆری ئەو وڵاتانەن بگەڕێنەوە ئەوێ‌، بۆیە پێدەچێت ئەم بەرشلكردنە بۆ توركیا جۆرێك بێت لەو سەرخستنی تاكتیكەی خۆی، تا ئەو داعشانە ڕزگاریان ببێت،‌و ئاخۆ چ كارێكی ترە پێیان هەبێت!

زۆرینەی وڵاتە ئەوروپییەكان ئەم داوایەی تڕەمپیان ڕەتكردەوە - بەئێستایشەوە- كەداعشە دیلەكان كەهەڵگری ڕەگەزنامەی ئەوێن وەریانبگرنەوە، تەنانەت ئەوانەیشیان كەبیر لەگەڕانەوە دەكەنەوە هەر وەرناگیرێنەوە، بۆوێنە فەڕەنسا لەسەر زاری وەزیری دادی ئەو وڵاتە (نیكۆڵ بیلوبیە) ڕایگەیاند: سیاسەتی خۆمان ناگۆڕین‌و وەڵامی داواكەی تڕەمپ نادەینەوە،‌و هەروەها (ژان ئیف لۆدریان) وەزیری دەرەوەی فەڕەنسا ئەوەی ڕاگەیاند كەژمارەی داعشە فەڕەنسییەكان نزیكەی 150 كەسن‌و ئەوانە دوژمنی گەلی فەڕەنسان، وە هەروەها ئەڵمانیایش لەسەر زاری وەزیری ناوخۆی ئەو وڵاتە بەپەلە داواكەی تڕەمپی ڕەتكردەوە، وە جەختی لەسەر ئەوەیش كردەوە كەئەڵمانیا ناتوانێت ئەو داعشانە وەربگرێتەوە كەلەسوریا بەدیل گیراون.

سەبارەت بەبەریتانیا ئەوەبوو ڕەگەزنامەی بەریتانی لەژنە داعش (شەمیمە بنغۆم) سەندەوە كەڕۆیشتبویە سوریا‌و بە(بووكی داعش) ناسرابوو، كەلەدوای گیرانی داوای لەبەریتانیا كرد لەدوای ئەوەی كەچوارساڵ بوو لەسوریا دەژیا جارێكی تر خۆی‌و منداڵە شیرەخۆرەكەی بگەڕێنەوە بەریتانیا، بەڵام بەریتانیا ڕەتی كردەوە‌و تا ئەوەبوو دواتر منداڵەكەی لەكەمپی ئەلهۆل بەهۆی نەخۆشی‌و بەدخۆراكییەوە گیانی لەدەستدا، شیاوی باسە (شەمیمە بنغۆم) شووی بەداعشێكی هۆڵەندی كردبوو كەلەبۆمبارانەكاندا كوژرابوو،‌و وەزارەتی ناوخۆی بەریتانیا ڕایگەیاند كەڕەگەزنامەی بەریتانی لە100 داعشی بەریتانی سەندۆتەوە، بە(شەمیمە بنغۆم)یشەوە، هەرچەندە ئێستا لەلایەن چەند ئەندام پەڕلەمانێكی بەریتانیاوە هەوڵ لەئارادا هەن بۆ گێڕانەوەی (شەمیمە بنغۆم) بۆ بەریتانیا.

دانیماركیش ئەم داوایەی تڕەمپی ڕەتكردەوە‌و گوتەبێژی سەرۆك وەزیرانی دانیمارك (مایكڵ ینسن) ئەوەی ڕاگەیاند كەوڵاتەكەی ئەو داعشانە وەرناگرێتەوە،‌و گوتیشی: قسە دەربارەی ترسناكترین كەسانی جیهان دەكرێت، كەئەم داعشانەن، دەی ئیتر كەی‌و چۆن پێویستە وەریانبگرینەوە؟!
نموونەیەكی تر (هودا موسەننا)ـی، ئەمریكییە كەمێردی بەسێ‌ داعش یەك لەدوای یەك كردووە، شایەتحاڵی كۆمەڵكوژییەكان بووە‌و هاندەریش بووە، ئەمیش داوای كرد كەڕێگەی پێ‌ بدەن بگەڕێتەوە لای خێزانەكەی لەویلایەتی ئالابامای ئەمریكا.

چاودێران ئەوە ڕادەگەیەنن كەهەزاران تیرۆریستی بیانی هەن كەبوونەتە مایەی قەیران‌و ئاڵەنگاری بۆ وڵاتەكانیان، وە هەروەها بوونەتە مایەی قەیران بۆ ناوچەكە، ئەگەر داعشە ئەوروپییەكان لەنێوان 4 بۆ 6 هەزار كەسدا بن، ئەوا بێگومان بەپێی سەرژمێری سەنتەری تیرۆرناسی نەتەوە یەكگرتووەكان نزیكەی 40 هەزار داعش بوونیان هەیە كەسەر بەوڵاتە مسوڵمان‌و عەرەبییەكانن، كەهەندێكیان هەڵهاتوون‌و خۆیان تێكەڵی كەمپەكانی سیڤیل نشین كردووە‌و هەندێكی تریشیان بەتەمان بگەڕێنەوە بۆ وڵاتەكانیان.

جا كەئەوروپا ئەوە ڕەت بكاتەوە داعشە بیانییەكان وەربگرنەوە، ئیتر جۆرەها ئەگەر بوونیان هەیە سەبارەت بەچارەنووسیان، لەوانە بۆی هەیە بچن بۆ وڵاتانی تری وەك لیبیا،‌و یان بەشێوەی كاتی لەعێراق‌و سوریا خۆیان بشارنەوە،‌و هەندێكیشیان بەرەو پاكستان‌و ئەفغانستان هەڵهاتوون، تا ببنە كارەكتەری تیرۆیستی لەو وڵاتانەیش.

ئەوەی لەكەمپی عەین عیسا ڕوویدا‌و ژمارەیەكیان هەڵهاتن سەرەتای زەنگەكەیە

سەبارەت بەژمارەی ڕاستەقینەی ئەو داعشانەی كەلەلای هێزەكانی سوریای دیموكرات گیراون‌و لەمیدیاكاندا بڵاوبوونەتەوە، ئەوەیە كەژمارەی داعشە گیراوەكان 11000 كەسن كەتێكڕا هەڵگڕی ڕەگەزنامەی جیاوازی 49 وڵاتن، ئەمانە تەنها بیانییەكانن، وە ژمارەیەكی زۆر داعشی عێراقی‌و سوری‌و عەرەب‌و توركمان لەوێ‌ هەن، وە گرفتی خێزان‌و ژن‌و منداڵەكانی داعش‌و گیراوەكانیان لێكەوتەی خودی ئاژاوەكانی ئەم گروپەیە لەناوچەكەدا، بەڵام لەهەمان كاتدا بوونەتە مایەی مەترسی بۆسەر ئێمەیش‌و تەواوی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیی، ئەمەیش بەهۆی ئەو ژمارە زۆرەی گیراوانی داعشەوە كەلەزیندانەكانی هەسەدەدان هاتۆتە ئاراوە، بەتایبەتی كەئەم ناوچەیەی هەسەدە نەلەڕووی سیاسییەوە‌و نە لەڕووی سەربازییەوە ئارام‌و جێگیر نییە، بەتایبەتی ئێستا كەتوكركیا هێرشی بۆ سەریان ئەنجامداوە

وە فەرماندەیەكی هەسەدە لەمبارەیەوە گوتی: هاتنی ئەم هێرشەی توركیا بۆ سەر ناوچەكانمان،‌و یاخود بەرپاكردنی ئەم شەڕێك دژ بەئێمە،‌و دروستبوونی هەر پشێوی‌و كەلێنێك دەبێتە مایەی دروستبوونەوەی هەل‌و بوار بۆ داعشەكان، تا لەزیندانەكان ڕابكەن‌و بینیشمان لەكاتی تۆپباراندا ژمارەیەكی زۆریان ڕایانكرد،‌و ئەمانە دوجار دەكرێت دیسانەوە ببنەوە بەمایەی هەڕەشە لەسەر ئێمە‌و تەواوی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیی،‌و سەرلەنوێ‌ هەوڵ دەدەنەوە كەڕێكخراوە تیرۆریستییەكەیان زیندوو بكەنەوە‌و برەو بدەنەوە بەبیرە توندئاژۆكەی خۆیان،‌و دواجار ڕیزەكانی خۆیان ڕێكبخەنەوە،‌و ببنەوە بەمایەی مەترسی بۆسەر تەواوی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیی،‌و تەنانەت ئەو وڵاتانەیشی كەلێوەی هاتوون.

وە هەروەها دەڵێت: ئەو ژمارە زۆرەی ژن‌و منداڵ كەبیری توندئاژۆی داعشیان وەرگرتووە، ئەگەر سەرلەنوێ‌ لەگەڵ كۆمەڵگەدا ڕانەهێنرێنەوە‌و تێكەڵ نەكرێنەوە بەكۆمەڵگەكانی خۆیان‌و بیریان ئاسایی نەكرێتەوە، ئەوا ئەو منداڵانە بۆ داهاتوو دەبنە بۆمبێكی تەوقیتكراو لەكاتی خۆیدا دەتەقنەوە،‌و كاریگەری ئەمەیش لەسەر هەموو جیهان دەبێت،‌و دواجار ئەو منداڵانە دەگەڕێنەوە بۆ وڵاتەكانیان، وە هەروەها ئەو ژنە داعشە توندئاژۆیانەیش دەگەڕێنەوە بۆ وڵاتەكانیان، بۆیە بەڕاستی نابێت كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لەهەمبەر ئەم مەترسییە گەورەیەدا لەبەرپرسیارێتی ڕابكات،‌و گوێی خۆی لەكاریگەرییەكانی داعش‌و بیری داعشگەرا‌و پاشماوەكانیان‌و قۆناغی دوای داعش بخەوێنێت، كەلەڕاستیدا ئەم قۆناغەی دوایی گرنگترین قۆناغە بۆزاڵبوون بەسەر ئەو هزرە توندئاژۆیە تیرۆریستییەدا.

وە دواجار بەوپەڕی جەخت لەسەركرنەوەوە دەڵێت: ئێمە چوینەتە ژێر بەرپرسیارێتی خۆمانەوە‌و خۆمان نەدزیوەتەوە، بۆ ئەركەكانمان بەرامبەر خەڵكی خۆمان‌و ناوچەكە‌و نیشتمانەكەمان‌و تەنانەت لەهەمبەر هەموو جیهاندا درێغیمان نەكردووە،  لەم پێناوەیشدا قوربانی زۆرمانداوە‌و باجی گەورەمانداوە، ئێمە لەم پێناوەدا نزیكەی زیاتر لە10000 شەهیدمان داوە،‌و زیاتر لە12000 كەسمان كەم ئەندام بووە بەهۆی ئەم شەڕەمانەوە لەگەڵ داعش،‌و پارێزگاریكردنمان لەناوچەكانمان لەمەترسی داعش‌و كۆمەڵكوژییەكانی‌و بیرە توندئاژۆكەی، بۆیە دیسانەوە لەسەر كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیی پێویستە شان بداتە بەر ئەم بەرپرسیارێتییە،‌و لەهەڵگرتنی ئەم كۆڵە قورسەدا هاوكارمان بێت، وە هەروەها گوتی: ئێمە هاوبەشین لەشەڕی دژ بەداعشدا لەچوارچێوەی هەماهەنگیمان لەگەڵ هاوپەیمانیی نێودەوڵەتیدا،‌و ئێستایش بۆچارەسەركردنی قەیرانی ژن‌و منداڵە داعشەكان‌و چەكدارەكانیان پێویستە ئەمیش هەر لەچوارچێوەی هەماهەنگیمان لەگەڵ كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا ئەم قەیرانە بێتە چارەسەركردن،‌و ئێمە هەموومان بەشێوەیەكی یەكسان بەشدار دەبین لەفۆبیای ئەم قەیرانە نوێیە‌و كاریگەرییەكانی بۆسەر هەموومان دەبێت،‌و بۆ دواجار ئەم زەنگە مەترسیدارە بۆ جیهان لێدەدەینەوە،‌و ئیدی لەمە زیاتر فشارەكانمان بەردەوام بن، ئێمە پۆلیسایەتی بۆ كەس ناكەین‌و وڵاتمان لەژێر بۆمباباراندا بێت!

خێزانە داعشەكان بەسەر سێ‌ كەمپدا دابەشكراون، ئەلهۆل، عەین عیسا‌و ڕۆژ

دواجار بەرپرسی پەیوەندییەكانی دەرەوەی بەڕێوەبەرێتی خۆسەر لەباكور‌و ڕۆژهەڵاتی سوریا، سەبارەت بەو سیناریۆیانەی كەلەئارادا هەن سەبارەت بەچۆنێتی مامەڵەكردن لەگەڵ ئەم بابەتە ئاڵۆزەدا ئەم داوایەیشی لەسەر قسەكانی زیاد كرد‌و گوتی: ئەوەی پێشتر ئێمە خستمانە بەرچاو‌و داوامانكرد كەئەو وڵاتانە هەڵسن بەگێڕانەوەی داعشەكان‌و خێزان‌و منداڵەكانیان كەهەڵگری ڕەگەزنامەی ئەوانن،‌و لەدادگاكانی ئەو وڵاتانەدا چەكدارەكانیان بێنە دادگاییكردن، بەڵام ئەو ئافرەتانەی داعش كەبەشدارییان نەكردووە لەتاوانەكانی ئەو ڕێكخراوە تیرۆریستییەدا‌و هەروەها منداڵەكانیش پێویستە سەرلەنوێ‌ لەلایەن حكومەتەكانیانەوە ڕابهێنرێنەوە‌و تێكەڵ بەكۆمەڵگەكانیان بكرێنەوە، بەڵام بەداخەوە تائێستایش زۆرینەی وڵاتانی ئەوروپا ئامادەنین ئەو داعشانە وەربگرنەوە كەلەلای ئێمە گیراون، تەنانەت ژن‌و منداڵەكانیشیان وەرناگرنەوە، وە تەنانەت ناچنە ژێر بەرپرسیارێتی پێداویستییەكانیانەوە، چونكە بێگومان ئەم ژمارە زۆرە بەندكراوە لەزیندان‌و كەمپەكاندا پێویستیان بەخواردن‌و دەرمان‌و چارەسەر‌و پێداویستیەكانی ڕۆژانە هەیە.

ئەوەیشی ئاشكرا كرد كەخێزانە داعشەكان بەسەر سێ‌ كەمپدا دابەشكراون، (كەمپی ئەلهۆل)‌و (كەمپی عەین عیسا)‌و (كەمپی ڕۆژ)، ئەوانە لەم كەمپانەدا پێویستیان بەجۆرەها پێداویستی هەیە كەدەبێت لەزووترین كاتدا فریایان بخرێت، وە ئەوی كەدەیاندرێتێ‌ لەلایەن هەندێ‌ لەوڵاتانی هاوپەیمانەوە لەگەڵ ڕێكخراوەكانی نەتەوە یەكگرتووەكان‌و ڕێكخراوە ناحكومییەكان ناتوانێت %5ـی، ئەو پێداویستییە بنەڕەتییانەی ئەوان پڕ بكاتەوە،‌و ئێستا دەبینین بەهۆی شەڕەوە بارودۆخەكە ئاڵۆزە‌و تەواوی ئەو ڕێكخراوە بیانیانەیش كشاونەتەوە، بۆیە هەموو جیهان لەم زەنگی مەترسییە بۆ جارێكی تر هۆشیار دەكەینەوە، ئەوەی لەكەمپی عەین عیسا ڕوویدا‌و ژمارەیەكیان هەڵهاتن، سەرەتای زەنگەكەیە، بەداخەوە سەرۆك تڕەمپ گوتی: خۆیان تایبەتی بەرەڵایان كردوون، تا لەشەڕەوە تێوەمان بگلێنن!