زیاتر لەملیۆن و نیوێك دۆلار خراوەتە سەر حیسابی بانكی سەرباز هەورامی

سەرباز هەورامی، راوێژكاری نێچیرڤان بارزانی لەسپیكردنەوەی پارە تێوەگلاوە

ژیان: بنكۆڵكاری

سەرباز هەورامی، راوێژكاری سەرۆكی حكومەتی پێشووی هەرێمی كوردستان لەكەیسێكی گەندەڵی سەدان هەزار دۆلارییەوە تێوەگلاوە بۆ سپیكردنەوەی پارە‌و خۆشگوزەرانی خۆی‌و كڕینی ئۆتۆمبێلی گرانبەها‌و كەلوپەلی گازینۆ‌و كردنەوەی گازینۆ بەكاریهێناوە.

ئاشكرابوونی كەیسەكانی گەندەڵی بەرپرسانی هەرێمی كوردستان‌و ڕاوێژكارەكانیان جا چ بیانی بن یاخود كورد یەكێكە لەو بابەتانەی ناوبەناوە دەبێتە بابەتی گەرموگوڕی میدیا جیهانییەكان. ئاشكرابوونی كەیسەكانی تێوەگلان لەگەندەڵی هەریەكە لەنەدیم زەهاوی، ڕاوێژكاری نێچیرڤان بارزانی، بێرنارد كۆشنەر، ڕاوێژكاری مەسعود بارزانی، سەرۆكی پێشوی هەرێم‌و پیتەر گاڵبرێس، دەڵاڵی نەوتی هەرێمی كوردستان‌و ستیڤن مانافۆرد، ڕاوێژكاری مەسرور بارزانی باشترین بەڵگەن بۆ تێوەگلانی ئەم ڕاوێژكار‌و بەرپرسانە لەكەیسی گەندەڵی گەورە‌و نادیار، لەنوێترین پێشهاتی هاوشێوەشدا سەرباز هەورامی، ڕاوێژكاری نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی پێشووی حكومەتی هەرێمی كوردستان لەكەیسێكی گەندەڵیدا تێوەدەگلێت.

سەرباز هەوارمی كێیە؟

سەرباز نادر هەورامی، كوڕی نارد هەورامی-یە یەكێكە لەپێشمەرگە دێرین‌و بەرپرسەكانی پارتی دیموكراتی كوردستان پۆستی ئەندامی سەركردایەتی پارتی هەبووە. سەرباز هەورامی لەساڵی ١٩٦٧ لەدایكبووە، هاوسەردارە‌و كچەكەی بەناوی چنار هەورامی هاوسەری هونەرمەنی دیاری كورد زەكەریا عەبدوڵا-یە. سەرباز بەهۆی پێگەی باوكییەوە‌و كاركردنی لەبواری بازرگانی نەوتدا توانیویەتی شوێنپێی خۆی لەناو پارتی دیموكراتی كوردستاندا بچەسپێنێت‌و ببێتە ئەندامی سەركردایەتی پارتی لەساڵی ٢٠٠٨، هەمان ساڵ جگە لەپۆستە حزببەكەی بەرپرسی نوسینگەی نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی پێشووی حكومەتی هەرێم بووە، پاشان بۆ ماوەیەك بووەتە بەڕێوەبەری پاڵاوتگەكانی نەوتی هەرێم، ئەمە سەرەڕای نزیكی ناوبراو لەئاشتی هەوارمی، وەزیری سامانە سروشتیەكانی حكومەتی هەرێم.

كۆمپانیای ستاتی لەڕێگەی كۆمپانیای هایدنەوە‌و لەبانكی (Rietumu) لەوڵاتای لاتیڤیا یە، بڕی ملیۆنێك‌و ٥٠٣ هەزار‌و ٢٦٠ دۆلاری خستووەتە سەر حسابی سەرباز هەورامی

لەڕووی دەركەوتن‌و زانیارییەوە هەورامی كەمترین دەركەوتنی هەیە لەمیدیاكان‌و كەمترین زانیاریش هەیە لەسەر ئیش‌و كەسایەتی، تەنانەت هیچ هەژمارێكی فەرمی لەتۆڕە كۆمەڵایەتیەكان نیە، كەمترین دەركەوتنیشی لەمیدیاكان هەیە‌و تەنانەن دوردەكەوێتەوە لەدەركەوتنی لەمیدیاكانی حزبەكەشییەوە.

هەورامی چۆن لەگەندەڵییەوە تێوەگلاوە؟

لە ساڵی ٢٠٠٨، بەتەواوەتی لەوكاتەی سەرباز هەورامی، ڕاوێژكاری نێچیرڤان بارزانی‌و سەرۆكی نوسینگەكەی بووە، ئاشتی هەورامی وەزیری سامانە سروشتیەكان بووە، بەهۆی نزیكبوونەوەی لەكۆمپانیای (Stati Parties) كۆمپانیایەكی مۆڵدیڤی یۆنانیە تێوەگلاوە لەگەندەڵییەوە.

بەگوێرەی بەڵگەكان سەرەتایی ئاشكرابوونی چیرۆكی تێوەگلانی ئەو بەرپرسەی پارتی دیموكراتی كوردستان‌و حكومەتی پێشووی هەرێمی كوردستان دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی هەمانساڵ بڕێكی زۆر پارە لەلایەن كۆمپانیای (Stati Parties)ەوە ڕەوانەی هەرێمی كوردستان كراوە بەمەبەستی وەبەرهێنان كردن، دواتر هەردوو كۆمپانیای (KPM‌و TNG) دوو كۆمپانیان بەهەمانشێوە لەبواری نەوتدا كاریان كردووە، بەهۆی ئەوەی ئەو بڕە پارەیە لەبری ئەوەی بچێت بۆ ئەوان هاتووە بۆ هەرێمی كوردستان‌و مۆڵدۆڤیا، كەوتوونەتە گومانەوە، چونكە بڕێكی زۆر پارەیان زیانكردووە لەو بابەتەدا، دواتر بۆیان دەركەوتووە كەندەڵییەكی گەورە لەم بابەتەدا هەیە.

ئەو پارەیەی جوڵەی پێوەكراوە لەبنەڕەتدا پارەی دەستكەوتی هەردوو كۆمپانیای KPM‌و TNG بووە‌و بەهۆی ئەو گەندەڵیانەوە كەوتوونەتە بارێكی قورسەوە

پاش لێكۆڵینەوە لەو بابەتە دەركەوتووە، لەنێوان ٩ی حوزەیران بۆ ٣ی تەموزی ساڵی ٢٠٠٨، كۆمپانیای (Stati Parties) لەڕێگەی كۆمپانیای (Hayden)وە بڕی ٦١ ملیۆن دۆلاری گواستووەتەوە، ئەم بڕە پارەیەش بەكارهێنراوە بۆ (خۆشگوزەرانی، بەكاربردن، پێدانی بەسیاسییەكان‌و بەرپرسانی حكومەت)، یەكێك لەو كەسایەتیانەشی ئەو پارانەی وەرگرتووە بریتیە لەسەرباز هەورامی. ئەم بەلێشاو پارەدانە بۆ ماوەی چەند ساڵێك بەردەوامبووە، بەمەبەستی پەردەپۆشكردنیشی ڕاپۆرتی ساختە، پسوڵەی ناڕاستی وەبەرهێنان‌و چەندین دیكیۆمێنتی تری دروستكراو خراونەتەڕوو، یەكێك لەو لایەنانەشی لەم بابەتەدا بەكارهێنراوە كۆمپانیایەكی ساختەبووە بەناوی (Perkwood).

سەرباز هەورامی چەند پارەی وەرگرتووە‌و لەچیدا بەكاریهێناوە؟

لەمانگی ئەیلولی ٢٠١٠ بۆ مانگی شوباتی ٢٠١٣، كۆمپانیای ستاتی لەڕێگەی كۆمپانیای هایدنەوە‌و لەبانكی (Rietumu) لەوڵاتای لاتیڤیا یە، بڕی ملیۆنێك‌و ٥٠٣ هەزار‌و ٢٦٠ دۆلاری خستووەتە سەر حسابی سەرباز هەورامی، ئەوكات بەرپرسبووە لەحكومەتی هەرێم. ئەو پارەیەشی جوڵەی پێوەكراوە لەبنەڕەتدا پارەی دەستكەوتی هەردوو كۆمپانیای KPM‌و TNG بووە‌و بەهۆی ئەو گەندەڵیانەوە كەوتوونەتە بارێكی قورسەوە.

بەپێی زانیارییەكان ئەو پارەیەی خراوەتە سەر حسابەكەی هەورامی بۆ ئەم مەبەستانە بەكارهێنراوە: گەشتكردن بەفڕۆكەی تایبەت، كاتژمێر، ئۆتۆمبێلی گرانبەهای وەك كۆتا مۆدێلەكانی (BMW). ئەمە سەرەڕای ئەوەی بڕی ملیۆنێك‌و ١٠٠ هەزار دۆلار لەنێوان ساڵانی ٢٠٠٧ بۆ ٢٠٠٨ بەكارهێنراوە بۆ خۆشگوزەرانی.

بەرپرسانی حكومەتی هەرێم چۆن لەكەیسەكەی سەرباز هەورامیەوە تێوەگلاون؟

بەگوێرەی بەڵگەكان لەبارەی كەیسەكەی سەرباز هەورامییەوە كۆكراونەتەوە، ئەو بەرپرسەی پێشووی حكومەتی هەرێم‌و پارتی دیموكراتی كوردستان، بووەتە هۆكاری ئەوەی پارە‌و بەرتیل بدرێتە چەندین بەرپرسی هەرێمی كوردستان.

ئەم پارەدانە بەشێوەیەكە كۆمپانیایی لەڕێگەی كۆمپانیای هایدانەوە لەنێوان ٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٨ بۆ ٣ی تەمووزی هەمانساڵ بڕی 39 ملیۆن‌و ٨٠٠ هەزار دۆلاری گواستووەتە بۆ كۆمپانیای (Pellat International) لەبانكی ریتۆموو هەمان ئەو بانكەی پێشتر پارەیان پێ گواستووەتەوە، زۆرینەی ئەو پارەیەش دراوە بەحكومەتی هەرێمی كوردستان.

جگە لەتێوەگلاندانی بەرپرسانی حكومی كۆمپانیایەكی كەرتی تایبەتی كوردستان-یش لەكەیسەكەی سەرباز هەورامییەوە تێوەگلاوە بەناوی كۆمپانیای (زۆزك) پارەی بۆ گوازراوەتەوە.

زۆرینەی ئەو پارانە دراوە بەبەرپرسانی هەریەك لەوڵاتانی مۆدڵیڤیا، هەرێمی كوردستان، كۆنگۆ، ڕۆمانیا‌و سودان

سەرچاوەی پارەكانی ستاتی چیە؟

كۆمپانیای ستاتی سەرجەم ئەم كارانەی لەڕێگەوە كراوە خودی خۆی كۆمپانیایەكە تاڕادەیەكی زۆر گومانی لەسەرە، چونكە سەرچاوەی پارەكانی ئەم كۆمپانیایە پارەی ڕەشە. بەگوێرەی بەڵگەیەك لەمانگی تەمووزی ساڵی ٢٠٠٧ بۆ مانگی تەمووزی ساڵی ٢٠١٠ بڕی ١٩١ ملیۆن دۆلاری جوڵەپێكردووە لەڕێگەی هەژمارە بانكییەكانییەوە سەرجەمی پارەكە لەكردەوەی تاوانكاری‌و گەندەڵییەوە بەدەستهاتووە.

زۆرینەی ئەو پارانەی ئەم كۆمپانیایە بۆ بەرپرسانی ناردووە دراوە بەبەرپرسانی ئەم وڵاتانە: مۆدڵیڤیا، هەرێمی كوردستان، كۆنگۆ، ڕۆمانیا، سودان.