کوڕە شەهیدێک وەڵامی توندی مەلا بەختیار دەداتەوە

مەلا بەختیار بەرپرسی دەستەی کارگێڕی مەکتەبی سیاسی یەکێتی

ژیان:
کوڕە شەهیدێک لەبارەی لێدوانێکی بەرپرسی دەستەی کارگێڕی مەکتەبی سیاسی یەکێتی وەڵامێکی توند دەداتەوە سەبارەت بە لێدان و تەقەکردن لە پارێزگاری سەردەمی رژێمی بەعس لە سلێمانی و بەمافی خۆی دەزانێت کە پارێزگاری لە بیروەرییەکانی باوکی بکات و ئاماژە بەوەشدەدات گێڕانەوەی مەلا بەختیار بۆ لێدانی پارێزگاری سلێمانی هەر ساڵەو بە شێوازێكە.

سەفین یاسین، کوڕی شەهید یاسینە ڕەش لە ڕوونکردنەوەیەکدا وەڵامی توندی مەلا بەختیار دەداتەوە و ئاماژە بەوە دەکات، هەندێک رووداو هەن كە خاوەنداریەتی دەگەرێتەوە بۆ مەلا بەختیار، بەهۆی (جوڵاندن و هاندان) كەچی دورونزیك خۆی لە قەرەی نادات.

دەشڵێت "بەداخەوە لە جیاتی دەست بگرێت بە مێژووی خەباتگێڕان و نیشمان پەروەرانەوە و پارێزگاری لە مێژوویان بكرێت، ئێستا لێرەو لەوێ ئەیگۆرن و ئەیبەن و ئەیشێوێنن، جگە لە سامانی سەرزەوی و سامانی ژێر زەوی، هاتوون مێژووی قارەمانەكانی رۆژانی سەختی خەباتی كوردایەتی ئەبەن و و رەنجیان بە هەند وەرناگرن، بۆیە هەقیشمە وەك كورە شەهید پارێزگاری لە بیرەوەری و سەروەریەكانی باوكم بكەم".

دەقی ڕوونکردنەوەکەی سەفین یاسین: 

لەم بابەتەدا وەك كورە شەهید داكۆكی ناكەم ئەوەندەی مەبەستمە ئەو غەدرانە باس بكەم كە كاك مەلا بەختیار سەبارەت بە لێدان و تەقەكردنی پارێزگاری سلێمانی خستونیەتە روو و ئاماژە بەوەشدەکات .

بەداخەوە لە جیاتی دەست بگرێت بە مێژووی خەباتگێڕان و نیشمان پەروەرانەوە و پارێزگاری لە مێژوویان بكرێت، ئێستا لێرەو لەوێ ئەیگۆرن و ئەیبەن و ئەیشێوێنن، جگە لە سامانی سەرزەوی و سامانی ژێر زەوی ،هاتوون مێژووی قارەمانەكانی رۆژانی سەختی خەباتی كوردایەتی ئەبەن و رەنجیان بە هەند وەرناگرن، بۆیە حەقیشمە وەك كورە شەهید پارێزگاری لەبیرەوەری و سەروەریەكانی باوكم بكەم.

شەهید یاسین لە رێگەی شەهید خاڵە شەهابەوە كاری نهێنی كۆمەلەیان ئەنجام دەدا و لەدوای نسكۆی 1975 لە پێنجوین دواجار شەهید خاڵە شەهاب دەبینێت و بڕیاری گەرانەوە دەدات بۆ ناوشارو ئەنجام دانی كاری نهێنی كۆمەڵەی رەنجدەران.

گومانی تێدا نیە چالاكی دەست وەشاندن لە پارێزگاری سلێمانی دوای لە سێدارە دانی شەهیدان ئەنجامدرا، بەڵام ئەو چالاكیە تەنها پەیوەندی بەتۆلەكردنەوەی ئەو سێ سەركردە مەزنەوە نەبووە، بەڵكو تەحەدای توانەوەی شۆرشی گەلی كوردستانیش بوو، ئەوكاتە لەنێوان عێراق و ئێران رێكەوتن كرابوو بۆ لەناو بردنی شۆڕشی كورد و لەبەرامبەردا هەندێ شوێن بدەن بەئێران، بەڵام كاك بەختیار لەگێرانەوەی بەسەرهاتەكەدا نەچووە بە لای سیاسەتی نێودەوڵەتی، تەنها لە خەمی ئەوەدا بووە ئەو چالاكییە گەورەو قورسە بچوك بكاتەوەو بیكات بە دەسكەوتی شەخصی ووە خاوەنداریەتیەكەی بگەڕێنێتەوە بۆ خۆی.

گێڕانەوەی كاك بەختیار بۆ لێدانی پارێزگاری سلێمانی هەر ساڵ و بە شێوازێكەو ئێمە وەكو خانەوادەی شەهید یاسین محمد حسێن ناسراوە بە یاسینە ڕەش، تێبینیمان لەسەر سەرلەبەری ئەو گیرانەوەیە هەیەو ئەو خاوەنداریەتی كردنە ڕەددەكەینەوە، چونكە چەندین كەسی لە شۆڕشگێڕەكان و قارەمانەكانی ئەو كاتی شۆڕش بەگەواهیدەر ماون دەتوانین بانگێشتان بكەین بۆ بەرنامە تا راستیەكان وەك خۆی بخەنەروو.

باشە گەر شەهید یاسین پەیوەندی بە چالاكیەوە نەبووە كە گیرا و بۆ دوای دووجار هەڵكێشانی هەر (20) بیست نینۆكەكانی و شكانی بڕبڕەی پشتی و شكاندنی دەستی وە بردنی بۆ نەخۆشخانە لەژێر چاودێرییەكی چڕوپڕدا ، بۆ دوای ئەو هەموو تەعزیب و هەڵواسینە تا لەسێدارەدرا؟.

بەرێزتان ئەگەر بەوشێوەیە بەشداربونایە لەو چالاكیەی كە باسی دەكەن، بۆ گرنگیتان بەونامەیە نەدا كە بە دایكی دا ناردی لە سجنەوە، داوایكردبوو كەچالاكی بچوك بچوكیش بێت ئەنجامی بدەن تا ئەو چالاكییە لەسەری ئیسپات نەبێت، بەڵام هەر ئەوەشتان نەكرد، هەر لەنامەكەدا داوای كرد بوو یەكێك لە بەعسیەكان بفڕێنن و بیانگۆڕنەوە، بەڵام ئەم كارەشتان پێ ئەنجام نەدرا . كار گەیشتە ئەوەی دوای گیرانیان تا ئەو كاتەی لەسێدارەدراو شار بە ویستی حزبی بەعس بوو هیچ جۆرە چالاكییەكتان ئەنجام نەدا. بەرێزیشتان خۆتان لەبەری قەراغ حەشاردا.

بۆ سەلماندنی راستیەكان دەتوانم چەندین بەڵگەی حاشا هەڵنەگر بڵاوبكەمەوە و چەندین مرۆڤی ڕاستگۆ و بەویژدان بدوێنین كە ئاگاداری تەواوی چۆنیەتی بەئەنجام گەیاندنی چالاكیەكە بوون، ئێوە لەم گێرانەوەیەدا، غەدرت لەچەند كەس كردوەو دەوریشت داوە بە چەندین كەس، خۆ ئەگەر ئەوان بەشداریش بوبن بە بەشدارییەكی ئێجگار كەم بەشداربووبن و ناوت هێناون ، بەڵام بەلاتەوە ئەستەمە ناوی شەهیدێكی سەركردە بهێنیت كە بەشداری راستەوخۆی هەبووە لە چالاكییەكە.

خۆتان لە ڕۆژنامەیەكی كوردی لە ڕۆژی 29/5/1999 ئاماژەت پێداوە بە ناوی (ئاگادارێك) بڵاوتكردۆتەوە باسی ئەوەتكردوە كە شەهید یاسینە ڕەش و دوو لەهاوڕێ و هاوسەنگەرەكانی بەشداری ئەم پرۆسەیەیان كردووە كە شەهید اسماعیل قاسم و حەمەی مام علی یە ئەو كاتە وەڵام دانەوەیەكی رۆژنامەی " گووڵان " ی پارتی دیموكراتی كوردستان بوو لە رۆژی 27-5-1999 ، ئەوان ئاماژەیان پێداوە ئێستا بەڕێز حەمەی مام علی لەناو پارتییەو كاری حزبی ئەنجام دەدات، كە ئەویش شاهیدی روداوەكەبوە و بەشداری تێدا كردووەو خۆشبەختانە زیندوە و ژمارەی تەلەفون وناونیشانی لەلام هەیە.

ئەو كاتە باش لەبیرم دێت كە بەڕێزت بۆیە باسی ڕووداوەكە وەكو خۆی نەكرد لەبەر ئەوەی پشكی بەر پارتی نەكەوێت بە هۆكاری ئەوە كاكە حەمەی مام علی ئێستا لەناو پارتی كار دەكات.

رۆژی ئەنجامدانی چالاكییەكە ئەو رۆژە بەرێز (كەمالی شێخ نوری) واجبی دەبێت لە شەقامی مەولەوی دەڵێت كاك یاسین بەڕێكەوت منی بینی خزم و هاوڕێشم بوو، پێی وتم تۆزێك ئەم ناوەمان بۆ چۆڵ بكە، منیش چەند پۆلیس و ئینزیباتێكم بردەوە ناو بازاری (بەر بەلەدێكە) ئەوكات كاك كەمال مفەوەزی ئینزیبات بوو، ئێستا لەژیاندا ماوە و ئەتوانن بچن بیدوێنن، برای (شێخ جەمالی شێخ نوری)یە ئەندام مەكتەبی كۆمەڵایەتیە ویەكێكە لە ڕێكخستنە دێرینەكانی كۆمەڵە وبەرێزتان باش دەیناسن، وە هەروەها لەدوای چالاكییە كەشەهید اسماعیل قاسم دەبینن بە جل و بەرگی سەربازییەوە رادەكات وبەباوكم دەڵێن بینومانە ئەو رۆژە رایكردووە دوای تەقەكرنەكە . ئەو جلە عسكەرییانە جلی شەهید محەمەد قاسم ی برای دەبێت.

كاك بەختیار لە گێڕانەوەكەیدا باس لەوە دەكات كە لەسەر پێشنیاری كاك علی عەسكری ئەم چالاكیەمان كردوە ئەو منی ئاگادار كردوە ، ئەگەر لە لایەن شەهید علی عسكرییەوە نامە هاتبێت بۆ خوودی شەهید یاسین هاتووە بە بەڵگەی ئەوەی ناسین و كاری حزبایەتی هەردوكیان دەگەرێتەوە بۆ ساڵی 1967 لە بەكرەجۆ، بەهۆكاری ئەوەی شەهید یاسین فەرماندەی مەفرەزە بوولە لیژنەی پێشمەرگەی ناو شاری سلێمانی كە شەهید علی عەسكری لێپسراوی لیژنەكان بووەو پەیوەندی ڕاستەوخۆیان بە یەكەوە هەبووە. وە دوای ئەویش مامۆستا ڕەفعەتی مەلا كوردە برای (شەكەوتی مەلا) لێپرسراوی بوو. جا ئەگەر ئەو پێشنیارە لە لایەن كاك علی وە بووبێت ئەمیان ڕاسپاردووە لەسەر ئەساسی ئەو كاروبارە سیاسیانەی سەرەوە ئاماژەمان پێدا چونكە ناسینی تۆو شەهید (علی عەسكری) زۆر تازەبووە لەو سەردەمەدا بەڵام ئەوان جێگەی متمانەی یەكتر بوون .

هەڤاڵ شۆرش اسماعیل ئەندامی مەكتەبی سیاسی باش ئاگادارە لە مێژووی شەهید یاسین و ئاگاداری رووداوەكەیەو دوای گیرانی شەهید یاسین لیستێك ناوی رێكخستنی كۆمەڵە لەماڵی شەهید یاسین دەبێت ناوی كاك شۆرش اسماعیل تێدایە و نایەڵن دەست حزبی بەعس بكەوێت.

مامۆستا محمود قەرەداغی جێگری مەكتەبی هەڵبژاردنە لە ساڵی 1980 زیندانی دەكرێت دەیگێڕێتەوەو دەڵێت ئەو زیندانانەی كە حوكم درابوون و تەنانەت ئەو هاوڕێیانەی زیندان و ئەوانەی زۆر مابوونەوە لە ناو زیندانی هەئیەی كەركوك هەندێكیان خۆشبەختانە لە ژیاندا ماون . باس لەوە دەكەن لە زیندانی ژمارە 5ی هەئیەی كەركوك لەوێ سجن كراون و یەكێك لە تابلۆكان لیستی 9 تێكۆشەرو كە بە شەهید یاسین محمەد حسن دەست پێ دەكات و ناوی شەهیدان أسماعیل قاسم علی و محمد قاسم علی و نصرالدین النجم الدین علی و مصگفی عبدالقادر و محمد حسین غفورو خسرو عبداللە و صلاح محمد القادرو فریدون عبدالقادر عبداللە كە حكوم درابوون بە لەسێدارەدان. باسیان لەوە دەكرد لەسەر تەقەكردنی پارێزگاری سلێمانی گیراون و سێدارەدرابون. بەڵام خۆشناو ئەمین بەمادەی 157 وبدلالە مادە 79 حوكم درا بە زیندانی هەتا هەتایی بەهۆی تەواو نەكردنی (سن الرشد) واتە هەژدە ساڵی تەواو نەكردبوو

وە هەروەها دوو ئوتومبێلیان دەستی بە سەردا دەگیرێت كە كاری ئەنجامدانی چالاكییان پێ ئەنجام داوە، بە ژمارە (1216-اربیل) شۆفرلێت و ئوتومبێلی ‌‌ژمارە (8292 – بغداد)فیات – بوسكی.

لێرەدا دەتخەمە ژێر مەسئولیەتی ئەخلاقییەوە ، ئەگەر ئێوە بەرپرسی ئەو چالاكیە بوون دەبوو ئاگادارتان بكردنایە بە تەواوی خۆیان حەشار بدایە. باشە ئایا ئەو كاتە کۆمەڵە ئەوەندە بێسەرو بەرە بووە كە تۆ سەربەخۆ لە ناو جەرگەی شاردا هەستیت بە ئەنجام دانی كارێكی وا بە بێ ئاگاداركردنەوەی ئەم هاوریانەی کۆمەڵە كە لەو سەردەمەدا ئەمان بوون جێگای متمانە بوون.

ئایا دەزانی شەهید "یاسینە رەش" پلەی حیزبی لە ناو كۆمەڵەدا لێپرسراوی پێشمەرگەی ناوشار بووە و لێپرسراوی لیژنەی ئیغتیلاتی كۆمەلە بووە لە ساڵی 1976، ئەوە بە نوسروای رەسمی پارێزراوە لام.

مەلەفی سیخورێكی بەعسیم لایە كە لە ساڵی 1998 وەلائی تازەكردۆتەوە بۆ حزبی بەعس، كە بەداخەوە كوردە و ئاسانە ئاشكراكردنی ناوەكەی كە دەڵێت من بەشداربووم، لە كەشف كردنی ئەوخەلیە كە سەر بە جەماعەتی جەلاڵ تاڵابانیە و بەژداربوون لە كردەوەی تەقەكردن لە پارێزگاری سلێمانی .

وە ئاشكرا كردنیان لە لایەن ( فەرهادی مەلا رەزا ) كە بە تۆماری دەنگی هەموو كۆ بوونەوەكانیانی تۆمار كردبوو لە لایەن ئەمنی سلێمانی یەوە ناردبوویان ، دواتر لە لایەن مەفرەزەكەی شەهیدی سەركردە شەهید ئارام سزا درا .

لە سەردانی كردنی كەسەنزیكەكانی و مرۆڤە شۆرشگێرو نیشتمان پەروەرەكان لە كۆتا سەردانیان بۆ سجن بۆ لای شەهید یاسین بۆ هەموو خزم و هەوڕێكانی باس دەكات، بە تەواوی بڕواوە خۆمان ئەم ڕێگەیەمان هەڵبژاردووە نە لە ژێر كاریگەری هیچ كەسێك و نە هاندانی هیچ كەسێك ئەو چالاكیەو سەرجەم چالاكیەكانمان بە ئەنجام گەیاندووە و هەر خۆشمان تحمولی هەموو مئسوولیەتەكە هەڵدەگرین. هەر واش دەرچوو هەر خۆشیان لە سێدارەدران، هەموو بەڵگەكان دەیسەلمێنێ ناوی بەرێزیشتان نەهاتووە كە بە غیابی حوكم درابن.

بەداخەوە كاك بەختیار زۆر رووداو هەیە كە خاوەنداریەتی دەگەرێتەوە بۆ ئەو بە هۆی (جوڵاندن و هاندان) ی ئەوە كەچی دورونزیك خۆی لە قەرەی نادات ، چونكە هەندێك لە ڕووداوەكان بوون بە كارەسات بۆ خۆیان و بنەمالەكانیان. بەڵام ئەم چالاكی تەقەكردن لە پارێزگاری سلێمانی كە گرنگی خۆی هەیە، دەیەوێت بیكات بە دەسكەوتی سیاسی خۆی و لەوێشەوە غەدر لەپۆلێك شەهید بكات، بۆیە داوای لێ دەكەم بەئەمانەتەوە باس لەو چالاكییە بكات كە باوكی ئێمە یەكێكە لەقوربانیەكانی.

سەفین یاسین