لەداخی سەرۆك "ترەمپ" كۆچ دەكەم

لوقمان غەفوور

پێت سەیر نەبێت ئەگەر گەنجێكی ئەمریكی حەز بكات ‌وڵاتەكەی جێبهێڵێت‌و كۆچ بكات بۆ ئەوروپا یان ئەگەر هەر شوێنێكی لە ئەوروپاش چنگ نەكەوت هەوڵبدات خۆی بگەیەنێتە خوارووی ئەفریكا.

ئەم حەزە دەشێت لە گەنجێكی ئەمریكییەوە بۆ گەنجێكی ئەوروپی بگۆڕێت، هەروەك چۆن لەگەنجێكی كوردستانییەوە بۆ گەنجێكی ئاسیا-یی جودایە، چونكە هەركەسە‌و هیواو خواستێكی هەیە لەكۆچ-دا، بەڵام گونجاویشە سیستمی سیاسی یان سەرۆكی‌وڵاتەكە گاریگەری گەورەی لەسەر ئەم هیوا‌و ئاوات‌و دەربازبوون‌و سەرهەڵگرتنەی گەنجان بەتایبەتی‌و خەڵك بەگشتی هەبێت.

هەفتەی پێشوو لەگەڵ هاوڕێیەكی خوێندكاردا كە ناوی ئانا جاكۆپس-ە‌و لەدایكێكی سویدی‌و باوكێكی ئەمریكییە، باسی ئەو راپرسییەمان كرد كە چەند مانگی رابردوو سەنتەری گاڵپ (Gallup) بڵاویكردەوە. ئەو بەلایەوە سەیر نەبوو، چونكە نموونەی دایكی هێنایەوە كە ساڵی 1998 كۆچی كردووە بۆ ئەمریكا‌و لەگەڵ پیاوێكی ئەمریكی هاوسەرگیریان كردووە‌و ئێستا ئەمریكایی هەڵبژاردووە بۆ ژیان.

بەپێچەوانەی ئەوەوە راپرسییەكەی گاڵپ منی تووشی ئەستۆنش كرد كاتێك 26% ئەمریكییەكان خوازیارن ‌وڵاتەكە بۆ سەرۆك دۆناڵد ترەمپ جێهێڵن‌و كۆچ بكەن، بەڵام بەشێوەی كاتی، ئەمە لەكاتێكدایە رۆژی 5 ی ئەم مانگە(ئەپرل)، رۆژنامەی زە‌واشنگتۆن پۆست ئاشكرای كرد 196 هەزار هەلی كاری تر لەمانگی مارچ-دا چۆتە سەر ئەو هەلی كارانەی تر كە لەسەردەمی سەرۆك ترەمپ-دا بۆ ئەمریكییەكان رەخساوە، بەمەش رێژەی بێكاریی لە ئەمریكا بەشێوەك دابەزیوە، گەیشتۆتە لەسەدا سێ پۆینت هەشت 3.8% كە دەڵێن لە 40 ساڵی رابردوو ئەمریكییەكان ئەمەیان بەخۆیانەوە نەدیوە.

رەنگە ئەمە دیوێكی ئەو جوانییە بێت كە سەرۆك ترەمپ بەخشیویەتی بە ئەمریكا، بەڵام دیوێكی تری ناشیرینییەكەی ئەوەیە كە ئەو شەڕە سەختەی سەرۆك ترەمپ لەگەڵ میدیا‌و نوخبەی رۆشنبیری ئەمریكیدا هەیەتی لەسەر كۆمەڵێك پرەنسپی ئازادی لەئەمریكا، لەرێگەی میدیای ئەمریكییەوە كاریگەری گەورەی دروستكردەوە لەسەر خەڵكی ئەمریكی.

تێڕوانینی من‌وەك تێڕوانینی خاتوو ئانا، نییە. ئەو كە راپرسییەكەی بینی،‌وتی، لەهەموو سەردەمە جوداكاندا خەڵكێك هەن كە نیگەران‌و تووڕەن لەسیستمی سیاسی‌و سەرۆك‌و بەرپرسانی‌وڵاتەكە. قسەكەشی مەعقولییەتێكی تێدایە بەو پێیەی راپرسییەكە خواستی كۆچكردنی ئەو كەسانەشی خستۆتەڕوو لەسەردەمی باراك ئۆباما‌و جۆرج دەبلیو بۆش-دا، رێژەكەش 10% بۆ 11% بووە، بەڵام بەو رێژەیەی خواستی ئێستای خەڵك‌و گەنجان نەبووە كە 26% یان حەز ئەكەن بەشێوەیەكی كاتی ئەمریكا جێهێڵن.

دواجار من‌و ئانا لەسەر یەك شت كۆك بووین ئەویش، سیستمی خۆشگوزەرانی‌و ئایندەیە بۆ خێزان‌و منداڵ، هەردووكمان هاوڕا بووین كە مەرج نییە ئەوەی لە ئەمریكا بێت ئیتر تەواو دڵخۆش بێت‌و ئەوەی لە ئەفریكاش بێت هەمیشە نیگەران‌و دڵتەنگ بێت، لەهەردوو شوێنەكە رێژەییە، بەڵام كۆتا قسەشم لەگەڵیدا ئەوە بوو كە ئەگەر كۆچكردنێك لە پێناو ئایندەدا بێت، ئەوە هەرگیز لێی مەوەستە.





تۆڕی هەواڵی ژیان بەرپرس نییە لە ناوەڕۆکی ئەم نوسینە