كارئەكتەری تاڵەبانی لەناو سیاسەتدا

حەمە نوری

 

1
(مام جەلال پیاوێكی رووخۆش‌و وریایە، ئەم پیاوە دەیەویست پاڵپشتی هەموان بێت بێ جیاوازیی رەگەز‌و نەتەوە‌و ئینتیمایی حزبیی،- رۆژنامەنووسی دیاری عێراقیی دكتۆر مەهدی سەعید)

لەژیانمدا سێ جار راستەخۆ تاڵەبانیم دیوە، هەرسێ جارەكەش نەترساووم لەوەی كەوتوومە لە بەرامبەریدا،  كەكۆبوونەوەكەش تەواو بووە نەترساوم دواتر هەڵوێستێكی توند بەرامبەرم بكرێت. چونكە تایپی تاڵەبانی لەو سیاسیانە بوو كەحەزیدەكرد گوێی لە رەخنەبێت، حەزیدەكرد دژی بوەستیتەوە نەك بكەوێتە ستایشی بێ مانا.

ئەم تایپە لەسیاسەتكردن بەوەدەناسرێت كەبەهۆی قورسایی مێژووی كار وچالاكی خۆی وئاگاداری لەدونیای نوسین‌و رۆژنامە لای ئاساییە رەخنە ببوایە بەتەوەری گفتوگۆكان، تاڵەبانی لەو سیاسیانە بوو چەكی دەناسی وكتێبێش، ئەو فەلسەفەی دەخوێندەوە‌و ئاشنای شیعریش بوو، ئەو ململانیی سیاسیی گەورەی كردبوو، لەپاڵیشدا دەیزانی بەركەوتنی چینەكان چۆنن، ئەو ورد لەماركسییەت وەك ئایدلۆژیا تێگەیشتووبوو بەڵام ئاگاداری بنەچەكانی ئیسلامیش بوو.

تاڵەبانی  لەنیوان جەمسەرەكاندا خۆی وننەكردووبوو، بەڵكو وردودرشتی هەموو دووانە دژەكانی دەناسی، ئەو باوەڕی بەبیركردنەوەی بچووكی شارچێتی ونەتەوەچێتی نەبوو، بەڵام باوەڕیشی بەمافی نەتەوە بوو، بەواتایەك نە دروشمی درۆینەی كوردایەتی بەرزدەكردەوە نە لەپێناو عێراقدا هەرێمی بیردەچووە. ئەو جەواهێری وەك حاجی قادر دەناسی، هاوشێوەی پێغمبەری موسڵمانان شارەزای عیسای مەسیحیانیش بوو، كاكەییەكانی بەدۆست دەزانی وپشتگیری ئیزدییەكانی دەكرد، لەگەڵ سوننەكان نانی دەخوارد‌و مەرجەعە شیعەكانیش رێزیان لێدەگرت، تاڵەبانی دەیتوانی منەوەران وفەلاحەكان‌و كەتافەلەبەرەكان وئەفەندی‌و گەنج وپیر كۆبكاتەوە،ئەم تایپە لەسیاسەتكردن لەخۆیەوە دروستانابیت، ئەو لەرێی مێژوو‌و ئەزمون‌و ئەو باگراوندە گەورەیەی لە خوێندنەوە وململانییەكان‌و بەركەوتەكان هەیبوو بوو بەتاڵەبانی. 

بەمانایەكی سادە میژوو كردبووی بەو ناوە.تایپی سیاسەتكردن لای تاڵەبانی لەستایشكردن وخۆپچوكردنەوەدا نەبوو، بەڵكو ئەو هەمیشە فراونتر دەیڕوانییە كێشەكان، دەچووبۆ تاران بەڵام نەبووە مەلەفدار، دەچوەتوركیا بەڵام نەبوە سوخرەكێشی ئالی عوسمان، ئۆجەلانی دەناسی‌و تەوقەشی لەگەڵ ئۆزاڵ دەكرد، حافزئەسەد بەدوستی نزیكی خۆی دەزانی بەڵام لە سلێمانیش میوانداری عەبدورحمان دەروێشی دەكرد، لە مەرجعی شیعەكان خاوەنی رێز بوو، لای قاسملۆ  وشەرفكەندی  وعەبدوڵای حەسەن زادەش خاوەن  قسەی خۆی بوو، سەركردەكانی بەعسی بەتەواوەتی دەناسی بەسەدام حسێنیشەوە، بەڵام تاكە كەسیش بوو لە عێراق كەلێبوردنی گشتی نەیدەگرتەوە.بەواتای سادە تاڵەبانی لەنێوان دۆست ونەیاردا دەیتوانی سیاسەتی خۆی بكات، ئەم تایپە لەسیاسەتكردن دەستەمۆ ناكرێت وبەئاسانیش تەسلیم  نابێت، ئەم تایپە رەنگە روبەرووی رەخنە بێتەوە بەڵام ئەو دڵنیایە لە هەنگاوەكانی خۆی .ئەم جۆرە تایپە لەكتێبەوە دونیا نابینیت وبەتەنهاش لە واقعی روتەوە جیهان تەفسیرناكات .تاڵەبانی كوڕێ كتێب بوو لەگەڵیشدا واقعی دەناسی، سادە بوو بەڵام ئاڵۆزیش هەنگاوی دەنا،نوكتەی لەسەر خۆی دەكرد، پێگەی سیاسیی خۆشی دەپاراست، ئەو لەو تایپە بوو بەرگری لەژن دەكرد بەڵام ژنی بەكارنەدەهێنا. توڕەدەبوو لەگەڵ ستایشكەرەكاندا، هێمن بوو لەگەڵ رەخنەگرانیدا .ئەم تایپە ئێستا لە ناو گوتاری سیاسەتكردن ونە ونائامادەیە. 

تاڵەبانی  لەنیوان جەمسەرەكاندا خۆی وننەكردووبوو، بەڵكو وردودرشتی هەموو دووانە دژەكانی دەناسی‌و  باوەڕی بەبیركردنەوەی بچووكی شارچێتی‌و نەتەوەچێتی نەبوو


2

جاری یەكەم كاتێك تاڵەبانیم بینی، كۆبوونەوەی ئەو نوسەر ورۆژنامەنوسانەبوو كەبەرگریمان لە گۆڤاری رەهەند‌و قەڵەمەكانی وەك مەریوان‌و بەختیاردەكرد، كۆمەڵێك بەرامبەر ئەم دەنگانە وەستابوونەوە، لەوێ بێ هیچ سڵەمینەوەیەك بەرگریمان لەو دەنگانە كرد كەخاوەنی جوڵەی گەورەی مەعریفی بوون لە كوردستان، ئازادانە هاتینە دەرەوە‌و بەڵكو بەزەردەخەنەش ماڵئاوایی لێكردین. 

جاری دووەم كۆمەڵێك لە نوسەران ورۆژنامەنوسان (ئەوەی لەیادەوەریم مابیت وەزیری خوێندنی باڵای ئێستاش)دوای كۆنگرەی سییەمی یەكێتی بوو، بیرمدێت پێم وت كەتافەلەبەرەكانی یەكێتی ناتوانن لەگەڵ زەمان ودۆخی نوێدابێنەوە دەبێت گۆڕانكاریی لە عەقڵیەتی بەڕێوەبردنی حزب بكرێت، یەكێتی بەرەو تلبونەوە دەروات تەنها لە ئاست جەماوەرنا بەڵكو لەئاست بیركردنەوەش، (تاقمی كەتافە لەبەرەكان یەكێتی بچوكدەكەنەوە)ئەمە بووە هۆكاری نوسینێكی نوسەری دیار خەبات عەبدوڵا (لە ئاوێنەبڵاوی كردەوە وئاماژەی بەوەدا كەدەستەواژەی كەتافە لەبەرەكان بۆ هەندی تاقمی یەكێتی بەكارهێنراوی حەمە نورییە)

جاری سێیەم بۆ من جیاواز بوو ئەم وێنەیەش ئەوكاتە گیراوە، دژایەتی گەورە دەكرام لەسەر بەرنامەی كەوانە، بیانووی هەندی سەركردایەتی یەكێتی ئەوەبوو كەكەسانی موعارەزە دەهێنیتە سەر شاشەی یەكێتی ولەوییەوە دەرفەتیان پێدەدەیت بەكەیفی دڵیان رەخنە وتوانج بگرن .بە پێچەوانەوەی ئەو بیركردنەوە كەتاڵەبانیم دی بەدەم زەردەخەنەیەكەوە وتی،  عیمادیش دابەشەڕ(بەرنامەیەكی كەوانە لەنێوان عیماد ئەحمەد‌و ئەبوبەكر كاروانیدابوو)، زەردەخەنەیەك‌و پاشان وتی: لای منەوە دەستكراوەبە هەرچی خەڵكی رەخنەگر‌و قسەزان‌و توندە بهێنەرە بەرنامەكەت‌و با یەكێتیش خۆی ئازابیت كادری باش پەروەردەبكات تا وەڵامیان بدەنەوە، قسە بەقسە ورەخنەش بەرەخنەش وەڵامدەدەریتەوە (پاڵنەرێك بوو بۆ دروستبوونی چەند بەرنامەیەك كەرەخنەمان لەداهاتی ون‌و شكستی حیزب‌و بێ ئومێدی گەنج‌و كۆتایی مۆدێلی حزبایەتی كرد )كە یەكمجاریش كاك نەوەشیروانم بینی لەناو گۆڕاندا وتی :بەرنامەكەت دەرفەتی باش بوو بۆ هەڵسواڕەوكانمان

دوای ئەم دێڕانە یەك پرسیاری سادە :كێ ئێستا لەناو یەكێتیدا دەتوانێت دژ ودۆست پێكەوە بناسێت ورقی لە رەخنەگران‌و عاشقی ستایشكەران نەبێت، بۆیە كەباس لە جەلالییەت دەكریت دەبێت ئەم سیفاتانەی تیدابیت، من لە یەكێتییەكان دەپرسم كەسی واتان هەیە ئێستا؟




تۆڕی هەواڵی ژیان بەرپرس نییە لە ناوەڕۆکی ئەم نوسینە