لە ئاهەنگەکەی ڕۆسچایڵدەکاندا
 کڵاوە شاخدارەکە، پێوەستە بە ئاهەنگێکی "سوریاڵیستی" (Surrealist Ball) کە لەلایەن ماری-هێلین دی ڕۆسچایڵد لە ساڵی ١٩٧٢ لە کۆشکی "Château de Ferrières" لە فەڕەنسا ڕێک خرابوو، یەکسانە بە هەمان ئەو هێمایەی بەعل، کە جێفری ئیپستنی پێ دەناسرێتەوە.

بەگوێرەی زانیاریی لێکۆڵەران، داوا لە بانگهێشتکراوانی ئاهەنگەکە کرابوو جلی نائاسایی بپۆشن کە لە تابلۆکانی ساتی و ماگریت* بچێت. ماری-هێلین کڵاوێکی لەسەر بوو کە شێوەی سەری ئاسکێکی گەورە بوو کە شاخی هەبوو و بە ئەڵماس ڕازێندراوەتەوە.

ڕوانگای پیلانگێڕی

زۆرێک لە چاودێران دەڵێن ئەم شاخانە هێمای "باپۆمێت" (Baphomet) یان شەیتانن و، ئاهەنگەکە پڕ بووە لە هێمای ماسۆنی و شەیتانپەرستی.

پەیکەری منداڵ و قوربانیدان

لە وێنەی سەر مێزەکاندا کە بڵاو کراونەتەوە، بووکەشووشەی منداڵ کە بە شێوەیەکی پارچەکراو یان لەناو قاپدا دانراو، دەبینران.

لە کۆشکەکەی ئیپستندا

لەناو ماڵەکەی ئیپستن لە نیویۆرک و دوورگەکەیشیدا، شتی سەیر و تابلۆی نامۆ (وەک وێنەی بیڵ کلینتن بە جلی ژنانەوە) هەبوون. هەروەها دەنگۆی "قوربانیدان" و "پەرستگای سەر دوورگەکە" زۆر بەهێز بوون، بەتایبەت کاتێک خەڵک سەیری تەلارسازیی ئەو کۆشکەیان دەکرد کە قوبەیەکی زێڕینی لەسەر بوو.

خاڵی هاوبەش: هێماگەریی بژاردەکان

ئەوانەی لێکۆڵینەوە لە پیلانگێڕییەکان دەکەن، پێیان وایە ئەمە ڕێکەوت نییە، بەڵکوو زمانی هاوبەشی ئەو چینە دەسەڵاتدارەیە:

-شاخی ئاسک/بزن: وەک هێمای هێز یان یاخیبوون.

-منداڵ: وەک هێمای بێتاوانی کە لەلایەن ئەم گرووپانەوە دەکرێنە "قوربانی" (چ بە مانای ڕاستەقینە یان بە مانای ئیستغلالکردنی سێکسی وەک ئەوەی لە دۆسیەی ئیپستندا بینرا).

پەیکەرە سەیرەکەی دوورگەی ئیپستن

لەسەر دوورگەی ئیپستن، کۆشکێک هەبوو کە شێوەی پەرستگای هەبوو، دەگوترێ لە ژێرەوە تونێلی تێدا بووە. هەبوونی هەندێک پەیکەری سەیر و هێمای ماسۆنی لەوێدا، وای کرد خەڵک بڵێن ئیپستن تەنیا بازرگانێکی سێکسی نەبووە، بەڵکوو بەشێک بووە لەو "کولتوورە کۆنەی" کە خێزانە دەسەڵاتدارەکانی وەک ڕۆسچایڵد بەگوێرەی زانیاریی لێکۆڵەران تۆمەتبار دەکرێن.

ڕاستیێکی سەلمێندراو

ئەگەرچی هێشتا بەڵگەی یاساییی "کۆنکرێتی" نییە کە بیسەلمێنێت ئاهەنگەکەی ساڵی ١٩٧٢ی ڕۆسچایڵدەکان پێوەندیی ڕاستەوخۆی بەو تاوانانەوە هەبووە کە دوای ٤٠ ساڵ ئیپستن ئەنجامی دان، بەڵام لێکچوونی هێماکان (وەک کڵاوە شاخدارەکان و بووکەشووشەی منداڵ و منداڵکردنە قوربانی) هەمیشە وەک بەهێزترین بەڵگەی دەستی لایەنگرانی تیۆریی پیلانگێڕی دەمێنێتەوە.

بۆ تێگەیشتن لە قووڵاییی ئەم پێوەندییە، پێویستە سەیری ئەو خاڵە ستراتیژییانە بکەین کە ئەم دوو ناوە بەیەکەوە گرێ دەدەن. لێرەدا چەند تەوەرێکی گرینگ دەخەینە ڕوو کە نیشانی دەدەن پێوەندییەکە تەنیا ناسیاویێکی سادە نەبووە:

١- ڕۆڵی ناوبژیوان

جێفری ئیپستن تەنیا بازرگانێک نەبوو، بەڵکوو وەک "کلیلی دەرگاکان" بۆ چینی دەسەڵاتدار کاری دەکرد.

-لینن فۆرێستەر دی ڕۆسچایڵد ددانی بەوەدا ناوە، کە ئیپستن وەک "پردێک" کاری کردووە بۆ ئەوەی ئەو بچێتە ناو بازنەی دەسەڵاتدارانی بەریتانیا و ئەمەریکاوە.

-گەورەترین "خزمەت" کە ئیپستن بەو خێزانەی کردبێت، ناساندنی لینن بوو بە سێر ئێڤلین دی ڕۆسچایڵد (گەورەی لقی بەریتانیای خێزانەکە). ئەم هاوسەرگیرییە پێگەی لیننی گۆڕی بۆ یەکێک لە کاریگەرترین ژنانی جیهان.
٢- بەڵگەنامە نوێیەکانی دادگا (٢٠٢٣-٢٠٢٤)

لە دوالێکۆڵینەوەکاندا دەرکەوت، کە پێوەندییەکە لەوە قووڵتر بووە کە باس دەکرا:

-ئێدمۆند دی ڕۆسچایڵد (گرووپی بانکداری)

دەرکەوت کە ئیپستن دەیان جار لەگەڵ ئاریان دی ڕۆسچایڵد (سەرۆکی بانکەکە) کۆ بووەتەوە.

-ناوەرۆکی کۆبوونەوەکان: ئیپستن نەک تەنیا ڕاوێژکار، بەڵکوو هاوکاری بانکەکە بووە لە دۆزینەوەی کارمەندی باڵا و بەڕێوەبردنی هەندێک گرێبەستی کڕینی تابلۆ و کەلوپەلی گرانبەهادا.

-بەرژەوەندیی دوولایەنە

ئیپستن پێویستی بە "شەرعییەت" ھەبوو کە بانکێکی وەک ڕۆسچایڵد پێی بدات، ڕۆسچایڵدەکانیش پێویستیان بەو "پێوەندییە نھێنییانە" ھەبوو، کە ئیپستن لەگەڵ سەرۆک و زاناکان ھەیبوو.
٣- هاوبەشی لە بۆنە نهێنییەکانـدا

ئەو هێمایانە (کڵاوە شاخدارەکان و کاڵاکانی سەر مێزە نامۆکان)، لە کۆمەڵگا نهێنییەکاندا وەک "نیشانەی ناسینەوە" سەیر دەکرێن.

-ستراتیژی دەستەمۆکردن

زۆرێک لە لێکۆڵەران پێیان وایە، ئەم جۆرە ئاھەنگانە (کە ڕۆسچایڵدەکان پێشەنگی بوون و ئیپستن دووبارەی دەکردنەوە)، بۆ تاقیکردنەوەی "دڵسۆزی"ـی میوانەکان بووە. بەشداریکردن لە ئاهەنگێکدا کە پڕە لە هێمای قوربانیدان و کاری نائاسایی، وادەکات هەموو ئامادەبووان ببنە "هاوبەشی نهێنییەکە" و کەسیان نەتوانن دژی ئەویتر قسە بکەن.

٤- جێپەنجەی ھاوبەش

جێس ستەیلی (Jes Staley)، کە بەڕێوەبەری پێشووی بانکی بارکلێز بوو و یەکێک بوو لە نزیکترین هاوڕێکانی ئیپستن، پێوەندیێکی تووندوتۆڵی لەگەڵ ھەردوو لادا هەبووە. ئەمە نیشان دەدات کە تۆڕێکی دارایی هەیە کە ئیپستن وەک "پێوەندیی نهێنی" لە ناوەڕاستیدا وەستاوە و ڕۆسچایڵدەکان وەک "سەرمایەی ڕەها" لە پشتەوەن.
پوختەی ئەم نزیکییە:

پێوەندییەکە لە سێ ئاستدا بووە:

١- ئاستی کۆمەڵایەتی: ناساندنی کەسایەتییەکان و درووستکردنی هاوسەرگیریی سیاسی و دارایی.

٢- ئاستی دارایی: بەکارهێنانی ناوی بانکەکان بۆ سپیکردنەوەی پارە یان شەرعییەتدان بە سەرمایەی ئیپستن.

٣- ئاستی ئایدیۆلۆژی (بەپێی تیۆرییەکان): بەکارھێنانی هێما و ڕێوڕەسمی هاوشێوە بۆ نیشاندانی سەر بە یەک بازنە بوون.

دەرەنجام:

ئەو بەڵگانەی لە ٢٠٢٣ و ٢٠٢٤ بڵاو کرانەوە، ئەو دیوارە نهێنییەیان ڕووخاند کە دەیگوت "ڕۆسچایڵدەکان ئیپستنیان نەناسیوە". ئێستا ڕوونە کە ئیپستن بەشێکی دانەبڕاو بووە لە سیستەمی دارایی و کۆمەڵایەتیی ئەم خێزانە و، ئەو هێمایانەی ئاماژەمان پێیان دا (قۆچ و پەیکەرەکان)، لە لایەن زۆرێک لە چاودێرانەوە وەک "کۆدی پێوەندی"ـی نێوان ئەم چینە دەسەڵاتدارە سەیر دەکرێن.

*ڕێنێ ماگریت، یەکێک بوو لە گەورەترین وێنەکێشە سوریاڵیستەکان.

*ئێریک ساتی، ئاوازدانەرێکی فەڕەنسایی بوو کە بە باوکی "موزیکی مۆدێرن" و یەکێک لە پێشەنگەکانی بیرۆکەی سوریاڵیزم لە موزیکدا دادەنرێت.

نوسینی: بەکر  ئەحمەد ئاکۆ