کوردی  |  English            

یەکێتی چی دەوێت؟

  2021-01-19  | 
 تۆڕی هەواڵی ژیان
دواجار ناوەندی كاروباری یاسایی یەکێتی، پرۆژەی نا ناوەندێتی بەڕێوەبردن و دارایی لە هەرێمی کوردستان بڵاوکردەوە، جێبەجێکردنی پرۆژەکە یەکێک بووە لە خاڵە سەرەکییەکانی رێککەوتنی پێکهێنانی حکومەت لە نێوان پارتی و یەکێتی.

پرۆژەی ( ناناوەندێتی بەڕێوەبردن ) بریتییە لەدابەشکردن و دابەزاندنی دەسەڵاتە کارگێڕی و دارایی و تەکنیکی و یاساییەکان لەنێوان حکومەتە خۆجێیەکان و دامەزراوە ناوەندییەکان لە هەرێمی کوردستان.

بڵاوکردنەوەی پرۆژەکە دوای چەندجارێک خستنەڕووی سیستمی لامەرکەزی دێت لەلایەن سەرکردایەتی نوێی یەکێتی، لاهور شێخ جەنگی، هاوسەرۆکی یەکێتی لەکاتی بەڕێوەچوونی کۆنفرانسی مەکتەبی پەیوەندییەکان و نوێنەرانی ئەو حیزبە لە وڵاتانی دەرەوە، پێداگریی یەکێتی دووپاتکردەوە لەسەر گرنگی جێبەجێکردنی سیستمی لامەرکەزیی بۆ پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییەکان بە هاوڵاتییان و ڕایگەیاند، لە چوارچێوەی ڕێککەوتنی نێوانمان لەگەڵ پارتی دیموکراتی کوردستان چاوەروانی حکومەتی هەرێمی کوردستانین بۆ جێبەجێکردنی لامەرکەزیی دارایی و کارگێڕی لە هەموو پارێزگاکانی هەرێم.

پرۆژەی لامەرکەزی ئیداریی و دارایی یان ناناوەندێتی بەڕێوەبردن چییە و سودی چییە :

نا ناوەندێتی بەڕێوەبردن
-چەسپاندنی لامەرکەزییەتی ئیداریی پارێزگاکان و شۆڕکردنەوەی دەسەڵاتەکان.

 -نەهێشتنی ڕۆتین و خێرا ڕاپەڕاندنی کاری هاوڵاتییان .

- زامنکردنی دابەزاندنی دەسەڵاتە کارگێڕی و دارایی وتەکنیکی و یاساییەکان لە وەزارەت و دەستە و دەزگا و ئەنجومەنە ناوەندییەکان بۆ فەرمانگەکان و سنوری پارێزگاکان .

- زامنکردنی دابەشکردنی داهاتە گشتییەکان لەنێوان پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆکان .

لە ماددەی چوارەمی پرۆژەی ناناوەندێتی بەڕێوەبردن  باسی  داهات کراوە و دەڵێت، داهاتی سەرجەم پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆکان بەجیا لە ئەژمارێکی بانکی تایبەت بە پارێزگا یان ئیدارەی سەربەخۆکان تۆمار دەکرێت کە لەم سەرچاوانەی خوارەوە بەدەستدێت:

- داهاتە نا نەوتی و گازییەکان 
-باجەکان 
- گومرکەکان 
- رسومات 
- داهاتە جۆربەجۆرەکانی خزمەتگوزاری دەروازە سنوورییەکان 
- داهاتی بەکرێدان و موساتەحە و فرۆشتن و ڕەفتارکردن بە موڵک و ماڵی گشتی گواستراوە و نەگواستراوە .
-سزا داراییەکان (غرامات)
 -بەخشین و هاوکاریی و پیتاکی بەخشراو .
 -بەشە بودجەی پارێزگا لە بودجەی گشتی ساڵانەی عێراقی فیدڕاڵ 

بەپێی پرۆژەکە بێت پارێزگا  و ئیدارەی سەربەخۆکان دەسەڵاتی خەرجکردنی بودجەی بەکاربردنی پەسەندکراوە (جگە لە موچە) لەسنوری پارێزگا و خەرجکردنی بودجەی وەبەرهێنان بە پەسەندێتی ئەنجومەنی پارێزگا هەیە.

لە چوارچێوەی پرۆژەی نا ناوەندێتی بەڕێوەبردن و دارایی، هەموو قۆناغەکان و چالاکییەکانی پەیوەست بە پرۆسەکانی نەوت و گاز و سامانە سروشتییەکان بە هەماهەنگی دەبێت لەگەڵ پارێزگا، بۆ ئەو مەبەستەش پارێزگار یان سەرپەرشتیاری ئیدارەی سەربەخۆ ئامادەی کۆبوونەوەکانی ئەنجومەنی هەرێمی بۆ کاروباری نەوت و گاز دەبێت لەکاتی گفتوگۆکردن و بڕیاردان لەسەر ئەو قۆناغ و چالاکییەی دەکەوێتە سنوری جوگرافیاکەی.

پارتی دیموکراتی کوردستان وەک لایەنی سەرەکی پێکهێنەری حکومەت لە کۆبوونەوە و لێدوانەکانیان دەڵێن لەگەڵ سیستمی لامەرکەزی پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆکانن بەڵام ئامادەنیین دەستپێشخەری بکەن بۆ جێبەجێکردنی سیستمەکە و دەیانەوێت هەموو دەسەڵاتەکان لە هەولێر بمێنێتەوە بەوەش بۆ هەموو کارێکی ئیداری و دارایی پێویستە پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆکان بگەڕێنەوە بۆ هەولێر.