ترەمپ: تەقینەوەكەی لوبنان لە هێرش دەچێت

  2020-08-05  | 
 تۆڕی هەواڵی ژیان
سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا رایگەیاند تەقینەوەكەی لوبنان لە هێرشێك دەچێت تا تەقینەوەیەكی كارگەیی بەڵام وەزارەتی بەرگری وڵاتەكەشی دڵنیا نیە لەوەی هێرش بێت.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا، لەبارەی تەقینەوەكەی بەیروتی پایتەختی لوبنان رایگەیاند، لەگەڵ فەرماندە سەربازییەكانی ئەمەریكا سەبارەت بە تەقینەوەكانی لوبنان قسەی كردووە و ئەوان پێیان راگەیاندووە، هۆكاری تەقینەوەكە لە تەقینەوەی بۆمب دەچێت نەك تەقینەوەی یارییە ئاگرینەكان.

سەرۆكی ئەمریكا لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانی لە كۆشكی سپی باسی لەوە كرد، فەرماندەكان لە من باشتر دەزانن، ئەوان پێیان وایە ئەوە لە هێرش دەچێت كراوەتە سەر بەیروت، ئەوەش بە گوێرەی سەیركردنی ئەو گرتە ڤیدیۆییانەی فەرماندەكان سەیریان كردووە. 

ترەمپ وتی "ئەوەی دەردەكەوێت وەك تەقینەوەیەكی گەورە وایە. من چاوم بە هەندێك ژەنەراڵی گەورە كەوت، وا دیار بوو تەقینەوەكە هەروا بە ئاسانی جۆرێكی تەقینەوەی ناو كارگەكان نەبووە لەكاتی كاركردن و دروستكردنیی بەرهەمدا. ئەمە وەك شتێكی دیكە وابوو، كاتێك سەیری تۆمارە ڤیدیۆییەكانم كرد، دەبینیت وەك جۆرێك لە هێرشكردن بە بۆمب دەردەكەوێت".

لەدوای ئەو قسانەی سەرۆكی ئەمریكا بەرپرسێكی وەزارەتی بەرگری ئەو وڵاتە رایگەیاندووە، هێشتا دڵنیا نین لەوەی تەقینەوەكە بەهۆی هێرشێكەوە روویدابێت، وە دڵنیاش نین لەوەی كە تەقینەوەكە بەهۆی كەرەستەی كارگەكان و یاری ئاگرینەوە بێت. 

ئێوارەی دوێنێ سێشەممە 4ی ئابی 2020 دوو تەقینەوەی بەهێز روویاندا، بەهۆیانەوە بەپێی دوایین ئاماری وەزارەتی تەندروستی لوبنان، سێ هەزار و 700 كەس برینداربوون و نزیكەی 100 كەسیش گیانیان لەدەستداوە.

میشێل عۆن، سەرۆكی لوبنان دوای تەقینەوەكان رایگەیاند نزیكەی 2750 تۆن نیتراتی ئامۆنیا لە شوێنی تەقینەوەكە هەڵگیرابوون، كە لەوانەیە هەڵگرتنی ئەو ماددەیە بەبێ مەرجی سەلامەتی هۆكاری تەقینەوەكە  بێت.

هاوكات حەسەن دیاب، سەرۆك وەزیرانی لوبنان رایگەیاندووە، ئەو مادەیە بۆ كشتوكاڵ بەكاردێت چەند ساڵێكە لە بەندەری بەیروت پارێزراون، بەڵام تەقیونەتەوە و كارەساتیان دروستكردووە، راشیگەیاند ئەوانەی بەرپرسن، سزای زۆر تووند دەدرێن.

نیتراتی ئەنۆمیۆم Ammonium nitrate مادەیەكی كیمیاییە لە چەندین بواردا بەكاردەهێنرێت. هێمای زانستی مادەكە لە NH4NO3 و لە ئاودا دەتوێتەوە و بەئاسانی ناسووتێت، بە خوێی بەردین لە بازاڕەكاندا بەناوبانگە، بەڵام ئەگەر بەر مادەی دیكە بكەوێت، بەخێرایی دەسووتێت. 

زۆرینەی بەكارهێنانەكانی ئەم مادەیە لە كشتوكاڵدایە وەك پەینێكی نیترۆجین بەرز، لە رووی دروستكردنەوە تێچووی كەمە. لە دروستكردنی چیمەنتۆ و تەقینەوەكان و لە پیشەسازیی دروستكردنی شقارتە و یارییە ئاگرینەكانیشدا بەكاردەهێنرێت.