لەگەڵ چڕبوونەوەی ئاڵۆزییەکانی نێوان واشنتۆن و تاران، وڵاتانی ناوچەی "شنگن" خۆیان لەبەردەم هاوکێشەیەکی سەختدا دەبیننەوە. ئەم وڵاتانە کە لە لایەک هاوپەیمانی ستراتیژی ئەمریکان و لە لایەکی ترەوە بەرژەوەندیی قووڵیان لە سەقامگیریی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا هەیە، هەوڵدەدەن سیاسەتی "خۆبەدوورگرتن" پەیڕەو بکەن بۆ پاراستنی ئاسایشی کیشوەرەکە لە لێکەوتە وێرانکەرەکانی جەنگ.
١. ترسی کۆچ و ناسەقامگیری
بۆ وڵاتانی شنگن، هەر جەنگێکی فراوان لە ناوچەکەدا وەک "کابوسێکی مرۆیی" دەبینرێت. ئەزموونی ساڵانی ڕابردوو دەریخستووە کە ناسەقامگیری لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ڕاستەوخۆ دەبێتە هۆی شەپۆلی ملیۆنیی کۆچبەران بەرەو ئەوروپا. ئەمەش نەک هەر باری ئابووری، بەڵکو ئاسایشی ناوخۆیی و هاوسەنگیی سیاسیی وڵاتانی ئەوروپا دەخاتە مەترسییەوە.
٢. ئاسایشی وزە و ئابووری
ئەوروپا بە توندی پشت بە وزەی ناوچەی کەنداو دەبەستێت. تێوەگلان لە جەنگ یان تێکچوونی گەرووی هورمز، دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی شێتانەی نرخی سووتەمەنی و پەککەوتنی پیشەسازییەکانی ئەوروپا. بۆیە، وڵاتانی شنگن دیپلۆماسییەت وەک تاکە ڕێگە دەبینن بۆ پاراستنی هێڵەکانی گواستنەوەی وزە.
٣. پاراستنی ئاسایشی ناوخۆیی
بەهۆی کراوەیی سنوورەکان لە ناوچەی شنگن، ئەم وڵاتانە دەزانن کە هەر جەنگێک لە دەرەوە، مەترسیی "کردەوەی توندوتیژی و تۆڵەسەندنەوە" لە ناو جەرگەی شارەکانی ئەوروپا زیاد دەکات. پاراستنی بێلایەنی، ڕێگەیەکە بۆ کەمکردنەوەی ئەگەری بە ئامانجگرتنی بەرژەوەندییەکانیان لە ناوخۆ و دەرەوە.
ئەنجامگیری
وڵاتانی شنگن تێگەیشتوون کە تێچووی جەنگ بۆ ئەوان زۆر زیاترە لە دەستکەوتەکانی. ئەوان نایانەوێت ببنە بەشێک لە ململانێیەک کە جوگرافیای ئەوروپا دەخاتە مەترسییەوە. بۆیە، ڕۆڵی "ناوبژیوان" و جەختکردنەوە لەسەر ڕێککەوتنە نێودەوڵەتییەکان، وەک قەڵغانێکی پارێزەر بۆ بەرژەوەندییەکانیان بەکاردەھێنن.